
หนี้ครัวเรือน ยังเป็นปัญหาใหญ่ทั้งระดับ "ครอบครัวปัจเจก" และ "เศรษฐกิจระดับมหภาค" แม้ว่าไตรมาส 2 ที่ผ่านมา มีแนวโน้มลดลง แต่หากพิจารณาในรายละเอียดจะเห็นว่าเป็น "ภาพลวงตา" หรือ "กลไกทางสถิติตัวเลข" สถานการณ์ยังย่ำแย่เหมือนเดิม ท่ามกลางสถานการณ์น้ำท่วมในวงกว้าง แม้ว่ารัฐบาลจะมีเงินชดเชยความเสียหาย

การประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และธนาคารโลก ปี2569 ที่ประเทศไทยกลับมาเป็นเจ้าภาพอีกครั้งในรอบ 35 ปี หลังการประชุมครั้งก่อนจัดขึ้นในปี 2534 ปีเตอร์ บรอยเออร์ หัวหน้าคณะผู้แทนประจำประเทศไทย เสนอไทยเร่งปฏิรูปภาษี เพิ่มงบลงทุนด้านการศึกษา

"เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ" ถอดบทเรียน 30 ปีเศรษฐกิจไทย จากวิกฤตต้มยำกุ้งและการย้ายฐานผลิตของญี่ปุ่น สู่แนวคิด “STI” รักษาเสถียรภาพ เร่งเปลี่ยนผ่าน และลงทุนเพื่ออนาคต เพื่อให้เงินทุนและเทคโนโลยีจากต่างประเทศสร้างประโยชน์แก่คนไทยอย่างแท้จริง

ธปท.เผยหนี้ครัวเรือนชะลอลงจากธนาคารพาณิชย์เข้มงวดปล่อยสินเชื่อ แต่คนหันไปกู้สหกรณ์และสถาบันการเงินรัฐมากขึ้น ขขณะที่หนี้เสียในช่วงครึ่งปีที่ผ่านมายังทรงตัวจากการเร่งขายหนี้ของธนาคาร ท่ามกลางลูกหนี้ผิดนัดชำระมากขึ้น

กนง.คงดอกเบี้ยที่ 1% คาดเศรษฐกิจขยายตัวกว่าที่ประเมินไว้ ปีนี้โต 2.3% จากมาตรการกระตุ้น "ไทยช่วยไทยพลัส" ขณะที่ปีหน้าโต 1.8% แต่ถือว่าต่ำและไม่ทั่วถึง เตือนกำลังซื้อแย่ลง จากรายได้ของครัวเรือนชะลอตัว สวนทางค่าครองชีพสูงขึ้น

เงินเฟ้อ พ.ค. 69 เพิ่มขึ้น 2.79% ขยับขึ้นต่อเนื่องจากราคาพลังงานทรงตัวระดับสูง และเริ่มกระทบต่อต้นทุนค่าขนส่ง ส่งผลให้อาหารสำเร็จรูปขยับขึ้นตามทุน คาดค่าครองชีพคนไทยจะพุ่งสูงขึ้นและลงยาก ขณะที่ความเชื่อมั่นผู้บริโภคดีขึ้นเล็กน้อย จากมาตรการ "ไทยช่วยไทยพลัส" แต่ยังอยู่ระดับต่ำ

แบงก์ชาติขยายเวลามาตรการปล่อยสินเชื่อภาคอสังหาฯ หรือ LTV ออกไปอีก 1 ปี สิ้นสุดปี 70 หวังพยุงภาคอสังหาฯจากภาวะเศรษฐกิจชะลอ และสงครามตะวันออกกลางส่งผลกระทบต้นทุนและฉุดกำลังซื้อ

ทุกครั้งที่มีการจัดตั้งรัฐบาลใหม่ในประเทศไทย คำแถลงนโยบายรัฐบาลที่นายกรัฐมนตรีนำเสนอต่อรัฐสภาถือเป็นกลไกสำคัญในการกำหนดทิศทางการบริหารประเทศ ครอบคลุมทั้งมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคง และการปฏิรูปภาครัฐ

เศรษฐกิจไทยเจอปัญหาหนักขึ้นเรื่อย ๆ ในปี 69 เผชิญความเสี่ยงรอบด้าน นักท่องเที่ยวจีนยังฟื้นช้า ภาษีสหรัฐฯ กระทบส่งออกเต็มปี เอลนีโญมาปีนี้จ่อกระทบผลผลิตเกษตร หนี้ครัวเรือนสูงกดดันการบริโภค รายได้คนโตไม่ทันรายจ่าย และหนี้รัฐบาลสูงจำกัดการใช้งบประมาณ แนะถึงเวลาเลิกนโยบายกระตุ้นใช้จ่าย ยกระดับภาคการผลิต

ธนาคารโลกมองเศรษฐกิจไทยโตช้า คาดปีหนี้จะขยายตัวแต่ 1.6% จากการเมืองในประเทศ และความผันผวนจากสงครามการค้า ขณะที่ครัวเรือนไทยมีหนี้สูง ส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ และการจับจ่ายใช้สอย แต่สวนทางกับรายได้ที่แท้จริง "แทบไม่ขยับ"

แก้หนี้ครัวเรือนไทยอาจยากกว่าที่คิด แม้หลายภาคส่วนใช้มาตรการโครงสร้างหนี้ หวังช่วยลูกหนี้เดินหน้าต่อได้ กดสัดส่วนหนี้ครัวเรือนลดลงจริง แต่อาจเป็นภาพลวงตา เพราะพบลูกหนี้ 15% กลับมาเป็นปกติ แต่ส่วนที่เหลือวนกลับไปเป็นหนี้เสียใหม่

ขึ้นแวต หรือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นประเด็นท้าทายสำหรับรัฐบาลในอนาคต เมื่อรายได้รัฐบาลกำลังเผชิญกับข้อจำกัดมากขึ้น จากรายจ่ายเพิ่มขึ้นทุกปี ขณะที่ OECD ที่อยู่ระหว่างการพิจารณารับไทยเข้าเป็นสมาชิก แนะไทยต้องขยับภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อสร้างความมั่นคงทางการคลัง โดยกระทรวงการคลังเตรียมเสนอรัฐบาลใหม่

พรรการเมืองเริ่มโหมนโยบายแก้ปัญหาหนี้ ซึ่งเป็นนโยบายที่ช่วยสร้างคะแนนนิยมมานาน แต่หนี้คนไทยยังน่าห่วง จากสัดส่วนหนี้ครัวเรือนสูงกว่า 86% และ ครัวเรือนไทยมีมากถึง 41% ที่มีปัญหาชำระหนี้ แม้รัฐบาลจะมีมาตรการออกมามากมาย แต่ปัญหาใหญ่อยู่ที่ "รายได้" ไม่เพียงพอ

หลังจากรอมานาน หน่วยงานรัฐอย่างกระทรวงการคลังและธนาคารแห่งประเทศไทย(ธปท.) ก็เดินหน้าออกมาตรการจัดการหนี้เสีย ผ่านบริษัทบริหารสินทรัพย์ หรือ AMC แต่หากดูแบบอย่างจากต่างประเทศที่ใช้วิธีเดียวกัน จะเห็นว่ามีทั้งที่ประสบความสำเร็จและล้มเหลว แม้จะเป็นมาตรการช่วยสถาบันการเงินเป็นหลัก เพื่อให้กลับมาปกติ

คณะกรรมการนโยบายเศรษฐกิจ เคาะมาตรการแก้หนี้ของ ธปท.และกระทรวงการคลัง ขายหนี้เสียธนาคารให้กับบริษัทสินทรัพย์ เปิดทางลูกหนี้ที่มีหนี้รวมกันไม่เกิน 1 แสนบาท ทยอยปิดจบหนี้ โดยยกเว้นดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าธรรมเนียม ลดเงินต้น จูงใจด้วยสิทธิพิเศษล้างเครดิตบูโรทันที พร้อมให้สินเชื่อใหม่ไปตั้งตัวผ่าน ธ.ออมสิน

มนุษย์เงินเดือน นับเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญของประเทศ กำลังมีความเสี่ยงทางการเงินจากปัญหา "รายได้ไม่พอรายจ่าย" พบกว่าครึ่งเป็นหนี้ส่วนบุคคลที่ใช้แล้วหมดไป และชอบจ่ายขั้นต่ำ รวมถึง 70% มีเงินสำรองฉุกเฉินไม่ถึง 6 เดือน

สหกรณ์ออมทรัพย์ไทยมีการให้สินเชื่อมากถึง 2.43 ล้านล้านบาท สูงเป็นอันดับ 3 รองจากธนาคารพาณิชย์และธนาคารรัฐ แต่เกณฑ์สินเชื่อกลับไม่เข้มงวดจนสมาชิกก่อหนี้เกินความจำเป็น โดยเฉพาะการให้กู้ยืมระหว่างสหกรณ์ด้วยกัน หากเกิดขาดสภาพคล่องหรือหนี้เสียจำนวนมาก อาจเสี่ยงกระทบเศรษฐกิจประเทศ

“รวยก่อนแก่” อาจไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะแต่ละคนมีต้นทุนชีวิตและวิถีการใช้จ่ายที่แตกต่างกัน แต่เป้าหมายนี้เป็นจริงได้ ถ้าทุกภาคส่วนร่วมกันส่งเสริมและออกแบบ “นโยบายการออม” ที่ทุกคนเข้าถึงได้ และขับเคลื่อนให้ไปถึงอย่างเป็นรูปธรรม

ระบบธนาคารพาณิชย์ไทยในช่วงไตรมาสแรกยังแข็งแกร่ง แม้ความสามารถในการทำกำไรลดลง ขณะที่แบงก์ชาติห่วงหน้าภาคธุรกิจและครัวเรือน จากภาวะเงินตรึงตัว เสี่ยงกับสงครามการค้าทำให้หนี้ภาคธุรกิจและครัวเรือนเพิ่มขึ้น

แก่ก่อนรวยเป็นปัญหาที่ทำให้หลายคนไม่อาจใช้ชีวิตช่วงหลังเกษียณได้อย่างมีคุณภาพ นำมาสู่ความพยายามวางแผนการออมที่มีประสิทธิภาพเพียงพอสำหรับบั้นปลายชีวิต

รัฐบาลปัดฝุ่นมาตรการกระตุ้นอสังหาฯ ไฟเขียวลดค่าธรรมเนียมโอนและจดทะเบียนจำนองที่อยู่อาศัยเหลือ 0.01% สำหรับราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท เริ่มตั้งแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา จนถึงวันที่ 30 มิ.ย. 69 คาดรัฐสูญรายได้ 2 หมื่นล้านบาท อ้างหนุนจีดีพีโตเพิ่ม 1.06%

โครงการ "คุณสู้ เราช่วย" เป็นอีกมาตรการเยียวยาความเดือดร้อนชาวบ้านในยุคเศรษฐกิจตกต่ำ ท่ามกลางเสียงสะท้อนปนความสงสัยว่า แก้ปัญหาได้อย่างถูกจุด มีประสิทธิภาพและยั่งยืนแค่ไหน

สถานการณ์หนี้เสียไทยไตรมาส 4 ปี 67 ปรับดีตัวขึ้นครั้งแรกในรอบ 1 ปี จากมาตรการช่วยเหลือลูกหนี้ของ ธปท. แต่ยังต้องจับตาอย่างใกล้ชิดในระยะยาว เพราะเกิดจากปรับโครงสร้างหนี้ ทำให้ลูกหนี้ที่มีความเสี่ยงที่ต้องจับตาพิเศษกำลังพุ่งสูงขึ้นแทน

ธปท.ปรับปรุงหลักเกณฑ์การให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบและเป็นธรรม เพิ่มประสิทธิภาพช่วยเหลือลูกหนี้ กระตุกพฤติกรรมมีวินัยทางการเงิน มีแนวปฏิบัติที่ชัดเจนให้กับสถาบันการเงินและธุรกิตสินเชื่อ ต้องรับผิดชอบต่อการปล่อยสินเชื่อ

นโยบายแก้หนี้ "คุณสู้ เราช่วย" เป็นเพียงมาตรการระยะสั้น แต่ยังไม่ตอบโจทก์มากพอในการแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน ปัญหาใหญ่มาจากรายได้ไม่เพียงพอ แม้มีมาตรการช่วเหลือ ลูกหนี้ยังไม่สามารถกลับสู่ภาวะปกติได้ รัฐบาลควรดำเนินการระยะยาวและมีฐานข้อมูลเพียงพอ เพื่อแก้ปัญหาให้ตรงจุด

“ปัญหาหนี้ครัวเรือนไทย” เป็นปัญหาเศรษฐกิจที่พูดถึงกันมาก โดยแง่ของเศรษฐกิจมหภาค วัดจากสัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพี ดังนั้นในหลายประเทศจึงมีกระบวนการลดสัดส่วนหนี้ครัวเรือนไทยต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) หรือ Debt deleveraging ซึ่งแต่ละประเทศมีวิธีการต่างกัน และล่าสุดรัฐบาลพยายามหามาตรการลดหนี้

หนี้ครัวเรือนไทยไตรมาส 2/67 ลดต่ำสุดครั้งแรกในรอบเกือบ 5 ปี จากสถาบันการเงินเข้มปล่อยงวดสินเชื่อ ดูผิวเผินอาจเป็นเรื่องดี แต่อีกด้านความสามารถชำระหนี้ของคนไทยกำลังลดลง หลังปริมาณหนี้เสียเริ่มสูงขึ้น ปัจจัยทั้งหมดอาจบีบให้ลูกหนี้หันไปกู้เงินนอกระบบมากขึ้น ซึ่งจะสร้างปัญหาให้เศรษฐกิจในระยะยาว

เครดิตบูโร กางข้อมูลหนุนมาตรการแก้หนี้ของรัฐบาล ระบุหนี้ครัวเรือนรวม 13.6 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันปีก่อน 0.5% ขณะที่หนี้เสียพุ่งเป็น 1.2 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็น 8.8% สินหนี้เสียจากสินเชื่อรถยนต์ บัตรเครดิต ไม่ขยับ แต่หนี้เอสเอ็มอี (SMEs) พุ่ง 20%

“หนี้” เป็นเครื่องมือที่ช่วยจัดสรรทรัพยากรระหว่างปัจจุบันและอนาคต ทำให้เรามีทรัพยากรที่สมดุลระหว่างเวลามากขึ้น แต่หากสร้างหนี้มากเกินไปก็จะนำไปสู่ “ปัญหาหนี้” ที่จะส่งผลให้คนหรือสังคมมีความเป็นอยู่ที่แย่ลงในระยะยาว

ผู้ว่าธปท.มองปัญหาหนี้ของประเทศรุนแรงขึ้น เป็นปัญหาใหญ่ของประเทศ การแก้ปัญหาต้องร่วมมือกันทุกฝ่าย และต้องขจัดอคติเพื่อหาทางแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน วิจารณ์นโยบายรัฐบาลที่ผ่าน ๆ มา มุ่งเน้นเห็นผลระยะสั้น ไม่คำนึงผลระยะยาว เป็นตัวซ้ำเติมวิกฤติหนี้ยืดเยื้อและแก้ไขยากขึ้นในอนาคต

ธ.ก.ส. สรุปนโยบายพักหนี้เกษตรกรระยะแรก มีเกษตรกรขอเข้าร่วม 1.85 ล้านราย จากเกษตรกรผู้มีสิทธิ 2.1 ล้านคน รวมมูลหนี้ 2.6 แสนล้านบาท

ธปท.เผยสถานการณ์หนี้ไทยยังแย่ต่อเนื่อง ตัวเลขหนี้เสีย หรือ NPL ในไตรมาส 2 ปี 67 ปรับเพิ่มขึ้นทั้งระบบ โดยเฉพาะหนี้เสียกลุ่มบัตรเครดิตและบ้านที่ขยับขึ้นมากสุด พร้อมจับตามการชำระหนี้ธุรกิจ SMEs และหนี้ครัวเรือน คาดอาจหนุนให้หนี้เสียทยอยเพิ่มขึ้นอีก

คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) มีมติ 6 ต่อ 1 เสียง คงอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2.50% ต่อเนื่อง มองเศรษฐกิจไทยยังขยายตัว แต่จับตาใกล้ชิดสถานการณ์หนี้เสียที่แย่ลง หวั่นกระทบเศรษฐกิจประเทศ

สศช.รายงานเศรษฐกิจไทยไตรมาส 2 ปี 67 ขยายตัว 2.3% แต่คาดทั้งปีเติบโตลดลงเหลือ 2.8% มีแรงกดดันจากหนี้สินครัวเรือนและภาคธุรกิจที่อยู่ในระดับสูง สถาบันการเงินเข้มงวดสินเชื่อ ขณะที่ความเสี่ยงเศรษฐกิจโลกชะลอ

AMRO มองนโยบายการเงินไทยเหมาะสม แต่แนะให้ลดการขาดดุลการคลัง ด้วยการปฏิรูปจัดเก็บภาษี รองรับรายจ่ายที่เพิ่มขึ้นในอนาคต และต้องปฏิรูปเศรษฐกิจเพื่อเพิ่มศักยภาพในระยะยาว ทำให้ตรงจุดและตามแผนที่วางไว้

หนี้ครัวเรือนกำลังเป็นปัญหาใหญ่ของไทย เพราะสูงเกิน 90% ต่อจีดีพีมานานหลายปี และส่วนใหญ่เป็นหนี้ส่วนบุคคลที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ซึ่งบั่นทอนการเติบโตทางเศรษฐกิจระยะยาว ในขณะที่หากไปดูบางประเทศที่พัฒนาและกำลังพัฒนา แม้มีหนี้ครัวเรือนระดับสูง แต่เป็นหนี้ที่ลงทุนเพื่ออนาคต

คนไทยกำลังเผชิญปัญหาในวัยเกษียณ เนื่องจากไม่มีความพร้อม โดยครัวเรือนที่มีผู้ใกล้วัยเกษียณเกิน 50 ปีและรายได้ต่ำมีสัดส่วนมากถึง 42% ต้องพึ่งพารายได้อื่น โดยเฉพาะผู้มีรายได้ต่ำกว่าเดือนละ 50,000 บาท

หนี้ครัวเรือนในไตรมาสแรกปีนี้จะปรับลดลงเล็กน้อยจากระดับ 91% เพราะจีดีพีขยายตัว แต่ปัญหายังคงอยู่ เพราะหากระดับที่ทำให้เศรษฐกิจยั่งยืนแล้ว สัดส่วนหนี้ครัวเรือนจะต้องไม่เกินระดับ 80% ของจีดีพี

มุมมอง ผู้ว่า ธปท. กับแรงปะทะทางการเมือง เป็นเรื่องปกติของธนาคารกลางทุกแห่ง โดยรัฐบาลส่วนใหญ่จะมีมุมมองแค่ระยะสั้นไม่คำนึงผลข้างเคียง พร้อมยอมรับว่าการที่นายกรัฐมนตรี นั่งควบตำแหน่ง รมว.คลัง ถือเป็นความท้าทายในการทำงานร่วมกัน

นโยบายแจกเงินดิจิทัลวอลเล็ต 10,000 บาท ยังมีข้อถกเถียงในหลายประเด็นถึงเหตุผลและความจำเป็น แต่เบื้องหลังข้อถกเถียงต่อนโยบายแจกเงินดิจิทัลในครั้งนี้ คือ ฐานคิดเกี่ยวกับเศรษฐกิจ โดยรัฐบาลย้ำว่าเศรษฐกิจ "วิกฤต" จำเป็นต้องมีการกระตุ้น ในขณะที่ฝ่ายค้านอย่างพรรคก้าวไกลมองว่ายังไม่ถึงขั้นวิกฤต

เมื่อวันที่ 10 พ.ย. 2566 ที่ทำเนียบรัฐบาล เศรษฐา ทวีสิน นายกฯ และรมว.คลัง แถลงความคืบหน้าโครงการดิจิทัลวอลเล็ต หลังจากมีความล่าช้าจากที่คาดการณ์ไว้และเกิดกระแสวิจารณ์อย่างกว้างขวาง ซึ่งเป็นการแถลงในรายละเอียดครั้งแรกของนายเศรษฐาและยืนยันว่ารัฐบาลจะดำเนินการนโยบายนี้เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ