คอลัมนิสต์

"วิกฤติพลังงานโลก" อาจเป็นช่วงเวลาที่สังคมไทยกลับมาคิด "การกำหนดกรอบนโยบาย"ใหม่ โดย "ปิยะพงษ์ บุษบงก์" นักวิเคราะห์และออกแบบนโยบาย สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เสนอว่า กรอบนโยบายพลังงานต้องรื้อใหม่ จากเดิมให้คนหรือผู้บริโภค "ปรับพฤติกรรม" เปลี่ยนเป็นให้ "รัฐและตลาด"เพิ่มความรับผิดชอบ

เวลาเราพูดถึงนโยบายสาธารณะ เรามักนึกถึงงบประมาณ โครงการ กฎหมาย หรือมาตรการที่รัฐใช้จัดการปัญหา ไม่ว่าจะเป็นการแจกเงิน การควบคุมกิจกรรมทางเศรษฐกิจ การเก็บภาษี หรือการปฏิรูประบบราชการ โลกของนโยบายจึงถูกมองผ่านเลนส์ของ “ความเป็นรูปธรรม” ที่สนใจว่า “ใครได้อะไร ใครเสียอะไร รัฐทำอะไรสำเร็จหรือไม่สำเร็จ”

แม้การเลือกตั้งจะผ่านพ้นลงไปแล้ว แต่การจัดตั้งรัฐบาลและการจัดทำนโยบายนั้นยังเพิ่งเริ่มต้นขึ้นเท่านั้น ท่ามกลางการหาเสียงในห้วงการเลือกตั้งที่ผ่านมานโยบายที่ยังไม่ได้รับการพูดถึงมากนักคือ “การปฏิรูประบบราชการ หรือการปฏิรูปภาครัฐ”

ทุกปีเมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน คนไทยจำนวนมากพูดถึงอากาศร้อนในฐานะ "เรื่องปกติ" ที่ต้องทนรับ บ้างก็โพสต์รูปอุณหภูมิบนหน้าจอโทรศัพท์ บ้างก็บ่นเรื่องค่าไฟที่พุ่งสูง แต่เบื้องหลังความรู้สึก "ร้อน" นั้น มีความจริงที่หนักกว่ามาก

เวลาเราดูข่าวนโยบายในสังคมไทย เรามักเห็นภาพที่ดูขัดแย้งกันเองอยู่เสมอ บางเรื่องผ่านได้อย่างรวดเร็ว เงียบกริบ เหมือนมีฉันทามติพร้อมเพรียง แต่บางเรื่องกลับกลายเป็นไฟลามทุ่ง ถกเถียงยืดเยื้อ ประท้วงหนัก แตกเป็นหลายขั้ว และไม่เคยหาข้อสรุปได้

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำลังเผชิญกับวิกฤตครั้งใหญ่ "ปิยะพงษ์ บุษบงก์" นักวิเคราะห์และออกแบบนโยบายสาธารณะ มองว่าไม่ใช่เรื่องผลการนับคะแนน หรือขั้นตอนทางเทคนิคของการเลือกตั้ง แต่เป็นเรื่อง "ความเชื่อมั่นของสาธารณะ" ซึ่งจะส่งผลต่อการดำเนินนโยบายของรัฐบาล เพราะ "รัฐบาลที่ดีคือรัฐบาลที่วางใจได้"

คำถามว่าด้วยความเหมาะสมของการแต่งตั้งรัฐมนตรีคนนอกกลับมาเป็นประเด็นอีกครั้งหลังมีการเปิดตัวตำแหน่งแคนดิเดตรัฐมนตรีโดยพรรคประชาชน ซึ่งเป็นไปในทิศทางบวก เช่นเดียวกับกระแสตอบรับรักษาการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์

จากความผิดพลาดเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อ 2 ก.พ.ที่ผ่านมา ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก และมักจะเกิดขึ้น "ซ้ำซาก" ซึ่ง "กานต์รวี วิชัยปะ" เสนอในบทความชื่อว่า "จากความผิดพลาดของมนุษย์ (Human error) สู่การปฏิรูปทุนมนุษย์ภาครัฐ: วาระเชิงนโยบายเพื่อเพิ่มทักษะของประเทศ" เสนอว่าต้องพัฒนาทุนมนุษย์ภาครัฐแก้ปัญหา

ในปัจจุบัน "ข่าวปลอม" ได้กลายเป็นปรากฏการณ์สำคัญที่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อกระบวนการเลือกตั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อที่ประเทศไทยกำลังจะเข้าสู่การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้