บทความ

ทุจริตคอร์รัปชัน เป็นปัญหาที่ฝังรากลึกมายาวนานในสังคมไทย แม้หลายรัฐบาลจะออกมาส่งสัญญาณเอาจริงเอาจังที่ต้องการจะแก้ไข แต่สุดท้ายนอกจากสถานการณ์จะไม่ดีขึ้นแล้วกลับย่ำแย่ลงกว่าเดิม กระทบไปถึงความเชื่อมั่นของประเทศอย่างรุนแรง

เวลาเราดูข่าวนโยบายในสังคมไทย เรามักเห็นภาพที่ดูขัดแย้งกันเองอยู่เสมอ บางเรื่องผ่านได้อย่างรวดเร็ว เงียบกริบ เหมือนมีฉันทามติพร้อมเพรียง แต่บางเรื่องกลับกลายเป็นไฟลามทุ่ง ถกเถียงยืดเยื้อ ประท้วงหนัก แตกเป็นหลายขั้ว และไม่เคยหาข้อสรุปได้

หลังเลือกตั้ง 8 ก.พ. 69 ผ่านไปกว่า 10 วัน กกต. เปิดผลเลือกตั้ง 69 เป็นทางการ 400 เขต บนเว็บไซต์ พร้อมระบุบางหน่วย ยังไม่ครบเหตุต้องนับใหม่-ลงคะแนนใหม่ จะแจ้งลงคะแนนเลือกตั้ง-ประชามติ-นับคะแนนใหม่ วันที่ 22 ก.พ.นี้ในกทม. คันนายาว หน่วย 9,10 และ "น่าน-อุดรธานี"

สำรวจขอบเขตอำนาจ 3 ศาล คือ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง และศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ หลังหลายฝ่ายยื่นฟ้องศาลกรณีบัตรเลือกตั้ง "ลับ-ไม่ลับ" จับตาคำติดสินของศาลจะกลายเป็นจุดเปลี่ยนและเป็นบรรทัดฐานสำคัญสำหรับการเมืองไทย

ความโปร่งใสในบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง 69 กลายเป็นประเด็นร้อนสังคม หลังกกต.ยอมรับว่าโยงถึงต้นขั้วได้ แต่ถูกแยกเก็บและเป็นความลับ และไม่อาจสืบย้อนกลับถึงคนลงคะแนนได้ ขณะที่นักวิชาการและนักกฎหมายต่างตีความหลักการรัฐธรรมนูญ การออกเสียง “โดยตรงและลับ” ต้องเป็นระบบปิดสนิทชนิดที่ใครก็รู้ไม่ได้

วิกฤตศรัทธาต่อ กกต.ในการการเลือกตั้ง 69 กำลังขยายวงมากขึ้น เมื่อภาคประชาชน พรรคการเมือง นักศึกษาแนักวิชาการ รวมยื่นฟ้อง 3 ศาล คือ ศาลปกครอง ,ศาลรัฐธรรมนูญ และศาลอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบกลาง ปม“บาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด”บนบัตรเลือกตั้ง โดยแต่ละศาลมีอำนาจตัดสินคดีต่างกัน

สารพัดปัญหาและเงื่อนงำความผิดปกติในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 ก.พ. ที่ผ่านมา ทำให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรง รวมทั้งถูกยื่นเรื่องเอาผิดกับการทำหน้าที่ที่ไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้อย่างสุจริตเที่ยงธรรม ภายใต้กรอบกฎหมาย

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำลังถูกสังคมตรวจสอบอย่างหนักหน่วงจาก สารพัดปัญหาในการจัดการเลือกตั้ง 69 ที่ใช้งบประมาณถึง 7,824,040,100 บาท แต่เต็มไปด้วยข้อสงสัย ความผิดพลาด ประสิทธิภาพ ความไม่โปร่งใส จนอาจนำไปสู่่วิกฤตศรัทธาความเชื่อมั้่นต่อ กกต.

จากกรณี “คิวอาร์โค้ด” และ “บาร์โค้ด” บนบัตรเลือกตั้งปี 69 กำลังกลายเป็นประเด็นสั่นคลอนความเชื่อถือต่อการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) อย่างรุนแรง ในขณะที่กกต.พยายามแถลงชี้แจงตามประเด็นข้อสงสัยในสังคมที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน แต่การชี้แจงก็ยิ่งเพิ่มความสงสัยยิ่งขึ้นไปอีก

จับตาประเด็นร้อน "บาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ด" บนบัตรเลือกตั้ง ที่สามารถตรวจสอบผู้ลงคะแนนเลือกตั้ง ซึ่งอาจจะทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นความลับ อาจส่งผลให้การเลือกตั้ง 69 เสี่ยงโมฆะ เช่นเดียวกับการเลือกตั้ง 49

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำลังเผชิญกับวิกฤตครั้งใหญ่ "ปิยะพงษ์ บุษบงก์" นักวิเคราะห์และออกแบบนโยบายสาธารณะ มองว่าไม่ใช่เรื่องผลการนับคะแนน หรือขั้นตอนทางเทคนิคของการเลือกตั้ง แต่เป็นเรื่อง "ความเชื่อมั่นของสาธารณะ" ซึ่งจะส่งผลต่อการดำเนินนโยบายของรัฐบาล เพราะ "รัฐบาลที่ดีคือรัฐบาลที่วางใจได้"

แนวคิด 'สองนคราประชาธิปไตย' กลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง หลังการเลือกตั้ง 69 เมื่อ 'พรรคภูมิใจไทย' ซึ่งได้สส.อย่างไม่เป็นทางการ 193 ที่นั่ง ที่พบว่า "คะแนนเขต" พบว่า กระจุกตัวในภาคอีสาน กลาง ตะวันออก ขณะที่ 'พรรคประชาชน' ซึ่งทำได้เพียงแค่ 118 ที่นั่ง แต่สามารถกวาด เก้าอี้ สส.กทม.ได้ทุกเขต

องค์กรสากล TI ประกาศดัชนีรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index: CPI) ประจำปี 68 ประเทศไทยได้ 33 คะแนน เป็นอันดับที่ 116 ของ 180 ประเทศทั่วโลก ซึ่งเป็นคะแนนที่ลดลงจาก 34 คะแนน ของปีก่อน และอันดับหล่นมาจาก 107

จับตา 8 นโยบาย พรรคภูมิใจไทย ที่ยื่นกกต. และคาดว่าจะเป็นนโยบายที่ต้องเร่งผลักดันหลังการจัดตั้งรัฐบาลแล้วเสร็จ เพื่อพิสูจน์สโลแกนในช่วงการหาเสียงว่า “พูดแล้วทำ”

เปรียบเทียบผลโพลจากหลายสำนักและการวิเคราะห์ของเหล่ากูรูการเมือง ในศึกเลือกตั้ง 2569 ใครอ่านเกมขาดประเมินใกล้เคียงผลจริง และใครประเมินพลาดเป้า หลังผลอย่างไม่เป็นทางการ พรรคภูมิใจไทยได้จำนวน สส. มากสุด เป็นบทเรียนอีกครั้งสำหรับคนตามโพลว่า "ต้องฟังหูไว้หู"

คาดพรรคภูมิไจไทยชนะการเลือกตั้งปี 69 จากการชนะเลือกตั้ง "คะแนนเขต" โดยล่าสุด เมื่อเวลาราวเที่ยงคืน ได้คะแนนเขตประมาณ 175 ที่นั่ง และบัญชีรายชื่อ 19 ที่นั่ง รวม 193 ที่นั่ง ขณะที่พรรคประชาชน รวม 118 ที่นั่ง

คำถามว่าด้วยความเหมาะสมของการแต่งตั้งรัฐมนตรีคนนอกกลับมาเป็นประเด็นอีกครั้งหลังมีการเปิดตัวตำแหน่งแคนดิเดตรัฐมนตรีโดยพรรคประชาชน ซึ่งเป็นไปในทิศทางบวก เช่นเดียวกับกระแสตอบรับรักษาการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) คือองค์กรอิสระทำหน้าที่ควบคุมจัดการการเลือกตั้งและออกเสียงประชามติ ให้สุจริตเที่ยงธรรม ซึ่งเป็นกลไกพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตย กกต. จึงเป็นอีกผู้เล่นสำคัญของระบอบการปกครองนี้

กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้เปิดเผยนโยบายหาเสียงของ 51 พรรคการเมือง ที่ต้องใช้จ่ายเงินในการประกาศโฆษณา เมื่อวันที่ 26 ม.ค. 69 เพื่อให้ประชาชนใช้ประกอบการตัดสินใจ ก่อนเข้าคู่หาเลือกตั้ง 8 ก.พ. นี้

จากความผิดพลาดเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อ 2 ก.พ.ที่ผ่านมา ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก และมักจะเกิดขึ้น "ซ้ำซาก" ซึ่ง "กานต์รวี วิชัยปะ" เสนอในบทความชื่อว่า "จากความผิดพลาดของมนุษย์ (Human error) สู่การปฏิรูปทุนมนุษย์ภาครัฐ: วาระเชิงนโยบายเพื่อเพิ่มทักษะของประเทศ" เสนอว่าต้องพัฒนาทุนมนุษย์ภาครัฐแก้ปัญหา

รัฐธรรมนูญถือได้ว่าเป็นกฎหมายสูงสูดในการกำหนดสิทธิและการคุ้มครองสิทธิของทุกคน หากรัฐธรรมนูญไม่บัญญัติสิทธิของประชาชนอย่างที่เคยมีในรัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ ย่อมทำให้ประชาชนเสียสิทธิต่าง ๆ ที่เคยพึงมี

เวทีดีเบตใหญ่ ตอบโจทย์ 8 บรรณาธิการ กู้ไทยกานิก เศรษฐกิจไทย” เปิดพื้นที่ 3 พรรคใหญ่ พร้อมร่วมทำงาน เพื่อแก้วิกฤตเศรษฐกิจประเทศ ขณะที่บรรณาธิการจี้ถามจีพีดีประเทศเติบโต จะลดความเหลื่อมล้ำได้อย่างไร พร้อมขึ้นภาษีคนรวยกระจายสวัสดิการให้คนจนหรือไม่

ในช่วงเวลาหาเสียงเลือกตั้งใหญ่ การแก้ปัญหาการทุจริตซื้อสิทธิขายเสียงกลับมาเป็นเรื่องที่ทุกคนสนใจอีกครั้ง โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่  นักเรียน-นักศึกษา ที่ต้องการมีส่วนสำคัญในแก้ปัญหา และอยากเสนอไอเดียหาทางออกไปด้วยกัน

วิเคราะห์นโยบาย 51 พรรคการเมือง เลือกตั้ง 69 พรรคไหนใช้เงินมากสุด ขณะที่ทีดีอาร์ไอ ระบุ นโยบาย 5 พรรคการเมืองใหญ่ ที่มีโอกาสจัดตั้งรัฐบาล ยังคงเน้นการใช้เงินจำนวนมาก ในการช่วยเหลือประชาชนในลักษณะ “ประชานิยม” แต่ยังไม่ชัดเจนเรื่องการจัดสวัสดิการสังคมและรักษาวินัยการเงินการคลัง

ในปัจจุบัน "ข่าวปลอม" ได้กลายเป็นปรากฏการณ์สำคัญที่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อกระบวนการเลือกตั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อที่ประเทศไทยกำลังจะเข้าสู่การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้

ในช่วงเวลาของการเลือกตั้ง แต่ละพรรคการเมืองแข่งกันนำเสนอนโยบายและคำมั่นสัญญา โดยหนึ่งในนโยบายที่หลายพรรคให้ความสำคัญในการเลือกตั้งรอบนี้ คือนโยบายที่เกี่ยวข้องกับบทบาทชาย-หญิง สถานภาพสตรี สิทธิและสวัสดิการ

เศรษฐกิจไทยในปี 69 เผชิญกับความเสี่ยงมากยิ่งขึ้น นอกจากความไม่แน่นอนจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ และนโยบายต่างประเทศในยุคประธานาธิบดีทรัมป์ ยังเผชิญความเสี่ยงและความไม่แน่นอนจากการเลือกตั้งทั่วไปและกรอบเวลาการจัดตั้งรัฐบาล ซึ่งจะกระทบรายจ่ายภาครัฐอย่างสำคัญ

นักวิชาการจากสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ เสนอเรื่องเร่งด่วนที่รัฐบาลใหม่ต้องรีบแก้ ทั้งเรื่องการศึกษาของเด็กที่ยังมองไม่เห็นถึงการพัฒนา เกษตรกรที่ยังคงติดกับดักประชานิยม ปัญหาโลกร้อนที่กำลังถูกดันจากการค้าโลก ฐานะการคลังที่กำลังวิกฤต และกฎหมายที่ยังสร้างภาระให้ประชาขน

ความเป็นไปได้แค่ไหน? ที่ “รัฐสภา” จะเปิดเป็นพื้นที่สาธารณะให้คนเรียนรู้การเมืองและสถาปัตยกรรม หลังงาน Policy Watch Connect 2026 เปิดให้ 40 เครือข่ายภาคประชาชนเปิดตลาดนัด "นโยบาย" ที่อาคารรัฐสภา ระดม 12 เวที 12 วันจัดทำ White paper เสนอ 80 นโยบายสาธารณะเสนอพรรคการเมือง

วันที่ 23 ม.ค. 68 ถือเป็นวันสำคัญทางประวัติศาสตร์ของกฎหมายไทยและสิทธิความหลากหลายทางเพศ ที่ “สมรสเท่าเทียม” มีผลบังคับใช้เป็นวันแรก หลังประกาศเป็นราชกิจจานุเบกษา 24 ก.ย. 67 และกำหนดเวลาอีก 120 วันเพื่อที่หน่วยงานต่าง ๆ ที่บังคับใช้กฎหมายปรับปรุงกฎระเบียบให้สอดคล้องกับสมรสเท่าเทียม

การออกเสียงเลือกตั้งและการลงประชามติ ในวันที่ 8 ก.พ. 69 ​ เป็นอีกหมุดมหมายสำคัญที่ประชาชนจะร่วมเป็นผู้ตอบคำถามว่า เราจะฝ่าวิกฤตการเมืองไปได้หรือไม่ 

การเลือกตั้ง และการออกเสียงประชามติ ​ในวันที่ 8 ก.พ.นี้ ถือเป็นโอกาสสำคัญของประชาชน กับความหวังครั้งใหม่สู่เส้นทางการกระจายอำนาจและ​และโครงสร้างการเมืองใหม่ ที่ไปได้ไกลกว่าที่ผ่านมา

ก่อนจะถึงวันเลือกตั้ง 8 ก.พ. 69 ไม่เพียงเป็นช่วงเวลาของพรรคการเมืองจะแสดงนโยบายและวิสัยทัศน์หาเสียง แต่ยังเป็นจังหวะดีที่ประชาชนจะเสนอนโยบายให้ภาคการเมือง เพื่อให้แต่ละพรรคให้คำมั่นสัญญาว่าจะรับไปดำเนินการต่อเพื่อแก้ไขปัญหาพี่น้องประชาชน

ประชาชนอาจต้องพึ่งตัวเองในการตรวจสอบนโยบายพรรคการเมือง “หาเสียง –ขายฝันประชานิยมหรือไม่ “ เนื่องจากประกาศกกต. หวังคุมนโยบายพรรคการเมือง แต่อาจเป็นได้แค่พิธีกรรม ที่กำกับควบคุมไม่ได้จริง เพราะไม่มีบทลงโทษ

8 กุมภาพันธ์ นี้ วันลงประชามติพร้อมเลือกตั้ง ด้วยคำถาม “ท่านเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่” ที่คำตอบจะชี้ชะตาอนาคตประเทศ หาก “8 กุมภากาเห็นชอบ” ได้คะแนนมากกว่า ก็จะช่วยเปิดทางให้ออกแบบรัฐธรรมนูญอีกครั้ง

ก่อนเลือกตั้ง องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ในวันที่ 11 ม.ค. 69 สภาองค์กรชุมชนและภาคประชาสังคมได้ร่วมมือกันตรวจสอบประวัติผู้สมัครหน้าใหม่และหน้าเดิม รวมทั้งทุจริตที่อาจเกิดขึ้นด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล เพราะข้อมูลที่รอบด้านจำเป็นอย่างยิ่งต่อการตัดสินใจลงคะแนนเสียง

สติธร ธนานิธิโชติ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มองย้อนเลือกตั้ง 66 เพื่อประเมินเลือกตั้ง 69 แม้จะไม่มีโอกาสเห็นการเมืองใหม่และหน้าตารัฐบาลที่แตกต่างจากเดิม แต่การเลือกตั้ง 69 ช่วยปรับสมดุลการเมือง ฝ่ายอนุรักษ์มีความหวังชนะเลือกตั้งทำให้ประชาธิปไตยเดินต่อไปได้

จากสถิติ ของศูนย์บริการการรับแจ้งความออนไลน์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระหว่าง มี.ค. 65 - 30 พ.ย.68 มีคดีออนไลน์ทั้งหมด 1,124,452 เรื่อง รวมมูลค่าความเสียหาย 105,097,429,222 บาท ซึ่งแน่นอนว่าตามข้อเท็จจริงย่อมมีตัวเลขสูงกว่านั้น

สถานการณ์การถูกหลอกลวงทางออนไลน์ของไทยเริ่มพบมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยปี 2566 พบว่า 73% ของคนไทยประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป มีประสบการณ์การถูกหลอกลวง และในจำนวนนี้ตกเป็นเหยื่อถึง 47 % อีกทั้งยิ่งอายุมากขึ้น ยิ่งมีโอกาสตกเป็นเหยื่อมากขึ้น ความเสี่ยงสูงสุดที่อายุ 45 ปี และมีโอกาสน้อยลงเมื่ออายุมากกว่านั้น

นโยบาย 6 พรรคการเมือง ที่คาดว่าจะมีบทบาทสำคัญในสนามเลือกตั้ง 69 ยังคงเน้นนโยบายแก้ปัญหาปากท้อง “แบบประชานิยม” แก้ปัญหาเศรษฐกิจระยะสั้นมากกว่าการเสนอแก้ไขโครงสร้างระยะยาว

เพราะข่าวลวงแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วงใกล้เลือกตั้ง 2569 ซึ่งกระทบต่อการตัดสินใจในการลงคะเนนเสียงเลือกตั้ง และบั่นทอนความเชื่อมั่นในระบบประชาธิปไตย การมีเครื่องมือตรวจสอบข้อเท็จจริงจึงสำคัญอย่างมากสำหรับการเลือกตั้ง-ประชามติ

แม้จะไม่ใช่เรื่องเหนือความคาดหมายกับการยุบสภาฯของ นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล ในวันที่ 11 ธ.ค. 68 แต่ผลที่ตามมาอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงคือหลายนโยบายต้องหยุดชะงักไม่ได้ไปต่อ รวมไปถึงกฎหมายสำคัญอีกหลายฉบับที่ผ่านการพิจารณามาหลายขั้นตอนต้องค้างสภาฯ หยุดพิจารณาและมีแนวโน้มจะไม่ได้ไปต่ออย่างน่าเสียดาย

อนุทิน ชาญวีรกุล ประกาศ "ขอคืนอำนาจกลับไปยังพี่น้องประชาชน" หลังที่ประชุมรัฐสภามีมติ 329 ต่อ 302 ไม่เห็นด้วยกับการตัดอำนาจของ สว. 1 ใน 3 ทำให้ พรรคประชาชน และพรรคฝ่ายค้าน เตรียมยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจ

เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมไทย 4 ธ.ค. เวียนมาอีกครั้ง แต่การดูแลและปกป้องสิ่งแวดล้อมที่เป็นสมบัติของชาติ กำลังเผชิญกับ "ทางตัน" ด้านหนึ่งภาครัฐต้องการให้ภาคประชาชนช่วยเป็นหูเป็นตาและร่วมกันดูแล แต่อีกด้านหนึ่งกฎหมายของรัฐกลับเปิดทางให้กลุ่มธุรกิจที่สร้างความเสียหายป้อง"ปิดปาก"ชาวบ้าน

Fact-Check Thailand 2026 เป็นโครงการที่เกิดขึ้นเพื่อเสริมทักษะการรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy)  ทั้งการตรวจสอบ วิเคราะห์ แยกแยะข้อมูลข่าวสาร รวมทั้งนโยบายหาเสียง ก่อนตัดสินใจลงคะแนนเสียงในวันเลือกตั้ง

“ความสุจริตเที่ยงธรรมในการเลือกตั้ง” คืออะไร และเหตุใดจึงสำคัญกว่าการมองเพียงแค่เรื่อง “การทุจริต” หรือ “การซื้อเสียง” ซึ่งการเลือกตั้งที่สุจริตเที่ยงธรรมจึงไม่เพียงรับรองความถูกต้องตามกฎหมาย หากยังเป็นหลักศีลธรรมทางการเมืองที่ค้ำจุนความชอบธรรมของระบอบประชาธิปไตย

ไม่เพียงแค่ 'สัญญาณ' ความพร้อมยุบสภา ในวันที่ 12 ธ.ค. ที่นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล ออกมาประกาศ จนทำให้สังคมต้องถอยกลับมาตั้งหลักวิเคราะห์ไทม์ไลน์สู่การเลือกตั้งกันใหม่ แต่อีกประเด็นสำคัญที่ถูกจับตาคือท่าทีมุมมองต่อการผลักดัน 'นโยบาย' สู่การปฏิบัติ ที่ชวนให้สังคมต้องกลับมาทำความเข้าใจกันใหม่อีกครั้ง

กฎหมายสร้างเสริมสันติสุข ขณะนี้อยู่ในชั้นการพิจารณาของ กมธ. วุฒิสภา โดยในขั้นตอนนี้มีการเสนอปรับแก้บางมาตรา ซึ่งประเด็นนิรโทษกรรมความผิดมาตรา 112 ยังเป็นอีกประเด็นสำคัญในการขอพิจารณาปรับแก้ไข

จากความขัดแย้งทางการเมืองที่ยาวนานกว่า 2 ทศวรรษ มีผู้ถูกดำเนินคดีทางการเมืองเป็นจำนวนมาก 'นิรโทษกรรม' ถูกมองว่าจะเป็นอีกจุดเริ่มต้น ที่จะสามารถคลี่คลายความขัดแย้งทางการเมืองนี้ แต่อีกด้านหนึ่งกลับถูกมองว่านี่อาจจะกลายเป็นชนวนซ้ำเติมความขัดแย้งให้รุนแรงกว่าที่เคยเป็น

การเปิดเผยข้อมูลรัฐสภา และพื้นที่ให้ประชาชนร่วมตรวจสอบและตัดสินใจ เป็นปัจจัยพื้นฐานของการสร้าง "รัฐสภาเปิด" (Open Parliament) ตามที่รัฐสภามุ่งหวัง หากแต่การเปิดข้อมูลรัฐสภากลับลักปิดลักเปิด และสร้างพื้นที่ให้ประชาชนได้ไม่เพียงพอ

รายงานระดับนิติธรรมประเทศที่จัดทำโดย World Justice Project (WJP) ปี 2568 ไทยได้คะแนนรวม 0.50 จากคะแนนเต็ม 1.00 แม้คะแนนเพิ่มขึ้น 1.0% แต่ยังคงอยู่ในระดับต่ำกว่ามาตรฐานโลก นำมาสู่คำถามว่าเหตุใดนิติธรรมในไทยถึงอยู่ในระดับต่ำ และทำอย่างไรสถานการณ์ถึงจะดีขึ้น

ศาลรัฐธรรมนูญไม่รับวินิจฉัยคำร้องเรื่องพรรคประชาชนทำ MOA กับพรรคภูมิใจไทย โหวตอนุทินเป็นนายกรัฐมาตรีอย่างมีเงื่อนไข โดยมีมติเป็นเอกฉันท์ไม่รับคำร้องไว้พิจารณา ระบุว่าไม่ปรากฏข้อเท็จจริงหรือพยานหลักฐานเพียงพอว่าเป็นการล้มล้างการปกครอง

สำรวจนโยบายรัฐบาล "อนุทิน ชาญวีรกุล" ที่ประกาศไว้ตั้งแต่เริ่มฟอร์มรัฐบาลว่าจะอยู่บริหารประเทศเพียง 4 เดือน ก่อนยุบสภาเพื่อจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ โดยรัฐบาลประกาศนโยบายไว้ 15 ด้านในการแถลงนโยบายสัปดาห์หน้า แต่นโยบายใดจะประสบความสำเร็จมากน้อยแค่ไหนในช่วงเวลาที่จำกัด

บางครั้งการออกแบบการพัฒนาที่สร้างความเจริญ อาจกลายเป็นการละเลยสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของคนในท้องถิ่น การแก้กฎหมายเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมได้ในทุกระดับ จะช่วยนำพาไปสู่การพัฒนาที่ตอบโจทย์และยั่งยืน เพราะหากเศรษฐกิจไม่นำมาซึ่งความมั่นคงแห่งชีวิตในท้องถิ่น การพัฒนาก็ไม่มีความหมาย

3 ข้อเท็จจริง คำสั่งศาลฏีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ฉบับเต็มทำไมสั่ง จำคุก นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี คดีชั้น 14 รพ.ตำรวจ เป็นเวลา 1 ปี ไม่รวมระยะเวลารักษาตัวที่โรงพยาบาลตำรวจ เหตุ การส่งตัวรักษานอกเรือนจำขัด พ.ร.บราชทัณฑ์ อาการเจ็บป่วยไม่ฉุกเฉิน รพ.ราชทัณฑ์รักษาได้

รัฐบาลเพื่อไทย บริหารประเทศเกือบ 2 ปี ภายใต้นายกรัฐมนตรี 2 คน มีนโยบายที่ทำจำนวนมาก แต่ประสบความสำเร็จเพียง 4 นโยบายเท่านั้น ขณะที่ "อนุทิน" นายกรัฐมนตรีใหม่ป้ายแดง ประกาศแก้ปัญหาเร่งด่วน 4 ด้าน ทั้งเศรษฐกิจ ชายแดนกัมพูชา ภัยพิบัติ และอาชญากรรม

Policy Forum ไทยพีบีเอส เปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อหาทางออกให้กับปัญหา "การพัฒนาโครงการขนาดใหญ่" ที่มักจะขาดการมีส่วนร่วมจากประชาชนอย่างแท้จริง โดยพยายามแสวงหากลไกและรูปแบบการมีส่วนร่วม "ใหม่" เพื่อนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน แก้ปัญหาการต่อต้านและความไม่ไว้วางใจต่อภาครัฐ

ท่ามกลางบรรยากาศรอติดตามว่าใครจะมาเป็นนายกรัฐมนตรี คนที่ 32 ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อทางการเมือง ที่แต่ละพรรคต่างขับเคี่ยวชิงไหวชิงพริบกันอย่างดุเดือด 'ประชาชน' จำนวนไม่น้อยกลับรอดลุ้นดูท่าทีว่านโยบายที่พวกเขาต้องการจะถูกผลักดันต่อไปหรือไม่หากรัฐบาลต้องเปลี่ยนขั้วขึ้นมาจริง ๆ

iLaw ออกรายงาน 1 ปี สว. 67 ตรวจสอบผลงานของ 200 สว. จากระบบ “แบ่งกลุ่ม-เลือกกันเอง” พบ กลุ่มสว.ข้างมาก แพ็กกันแน่นครอง 75% ของวุฒิสภา โดยเกินครึ่งเป็น สว.สีน้ำเงิน ขณะที่ สว. 88 คนผลัดเวรนั่งกมธ.สอบประวัติฯ ศาลรธน.-องค์กรอิสระ-ข้าราชการระดับสูง

เปิดรายงานดัชนีช่องว่างทางเพศโลก ประจำปี 2568 ความเหลื่อมล้ำทางเพศในประเทศกำลังพัฒนายังสูง ไทยติดอันดับ 66 ของโลก แม้ความเท่าเทีมการศึกษาได้อันดับ 1 แต่ตลาดและตำแหน่งแรงงานถูกปิดกั้น ทำให้ลงทุนการศึกษาไม่คุ้มค่า ขณะที่ตำแหน่งทางการเมืองย่ำแย่ ติดอันดับ 105 ผู้หญิงก้าวถึงบทบาทสำคัญน้อยมาก

นักประวัติศาสตร์ มองประวัติศาสตร์ชาตินิยมผ่านปรากฏการณ์ความขัดแย้งไทย-กัมพูชา ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่ถูกสร้างขึ้น ในขณะที่ไม่มีมุมมองเรื่องสันติภาพ แนะผู้ที่ต้องการสันติภาพต้องออกมาช่วยพูด เพราะสงครามนำมาสู่ความรุนแรงและความสูญเสัย ขณะสันติภาพนำไปสู่ประชาธิปไตย

ประเทศไทยกำลังอยู่ในวิกฤตรอบด้าน ทั้งเรื่องสันติภาพ สิทธิมนุษยชน ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ความมั่นคงของรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งและความมั่นคงของชาติ

แนวคิดว่าด้วยองค์กร ซึ่งทำหน้าที่ป้องกันการใช้อำนาจในทางที่มิชอบนั้นแม้มีมาอย่างยาวนาน อย่างไรก็ตาม แนวคิดดังกล่าวขึ้นมามีบทบาทสำคัญเมื่อระบอบรัฐธรรมนูญและการเมืองแบบตัวแทนกลายมาเป็นรูปแบบทางการปกครองรูปแบบหลักในช่วงปลายศตวรรษที่สิบแปดและต้นศตวรรษที่สิบเก้า เป็นต้นมา

นโยบายสาธารณะเป็นสาระสำคัญในการหาเสียงเลือกตั้ง เพื่อทำให้พรรคการเมืองได้เป็นรัฐบาล และเป็นเครื่องมือบริหารประเทศ ซึ่งส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน หากแต่หลายรัฐบาลไม่สามารถผลักดันนโยบายให้สัมฤทธิ์ผล หรือไม่เริ่มดำเนินการดังที่เคยหาเสียงไว้

ความไม่แน่นอนทางการเมืองเพิ่มสูงขึ้น แต่ยังมีกฎหมายสำคัญ ๆ ยังค้างสภาผู้แทนราษฎรอีกจำนวนมาก 35 ฉบับ โดยในช่วง 2 ปี รัฐบาลเพื่อไทย มีกฎหมายผ่านการพิจารณาประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษาแล้ว 16 ฉบับ ขณะที่รัฐบาลเหลือเวลาบริหารอีกราว 2 ปี ท่ามกลางความขัดแย้งทางการเมืองเริ่มปะทุขึ้น ทั้งในสภาฯและนอกสภาฯ

เพิ่มเงินเยียวยาเหยื่อคดีอาชญากรรมและจำเลยคดีอาญาทั้ง ๆ ที่ไม่มีความผิด ค่าตอบเเทนวงเงินสูงสุด 300,000 บาท หวังให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจ และลดขั้นตอนในการรับเงินเพื่อลดภาระประชาชน จากเดิมยุ่งยากและเป็นภาระ ขณะที่นักกฎหมายแนะให้สิทธิประกันตัวดีกว่าจ่ายชดเชย

คดีฮั้วเลือกสว. จะจบลงอย่างไร หรือ จะเป็นมวยล้มต้มคนดู หลังผ่านไปกว่า 1 ปีเพิ่งดำเนินคดี ขณะที่สว.บางกลุ่มขอเปิดประชุมสภาวิสามัญ เลือกผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ที่มีอำนาจในการพิจารณาสอบสวนและตัดสินคดีนี้ นำไปสู่ความกังวลใจเกี่ยวกับผลประโยชน์ทับซ้อน “เลือกคนที่จะมาตัดสินตัวเอง”

“ไม่ได้เลือก แต่ขอร่วม” ภาคประชาชน นักวิชาการ และคนรุ่นใหม่ จับตากระบวนการเลือก สว.ชุดใหม่ ฝากข้อเสนอและความคาดหวังในการสร้างจุดเปลี่ยนทางการเมือง ปูทางสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

กติกาใหม่ที่กำหนดให้ สว. มาจากการเลือกกันเอง 20 กลุ่มอาชีพ นำมาสู่เสียงวิพากษ์วิจารณ์ ทั้งในประเด็นความสลับซับซ้อนในขั้นตอนการเลือกที่ประชาชนจำนวนมากยังไม่เข้าใจ และยังมีประเด็นเรื่องขาดการยึดโยงกับประชาชน จนไม่อาจสะท้อนการเป็นตัวแทนของประชาชนเข้าไปทำหน้าที่ในสภาสูง

โค้งสุดท้ายกระบวนการคัดเลือกวุฒิสภา ที่ตรียมเลือกระดับประเทศกันในวันที่ 26 มิ.ย. นี้ และจะได้สว. 200 คน เข้าไปทำหน้าที่สภาสูง ซึ่งมีภารกิจสำคัญต่าง ๆ มากมายรออยู่ข้างหน้า

กติกาเลือกสว. แม้จะมีเจตนาเพื่อต้องการให้เกิดความอิสระและปลอดอิทธิพลพรรคการเมือง แต่กลับสร้างความสับสนและความไม่เชื่อมั่นต่อระบบเลือกตั้ง นักวิชาการไม่เชื่อสว.ใหม่เปลี่ยนบ้านเมืองได้ ด้านภาคประชาชนกังวลมีช่องโหว่เสี่ยงฮั้วกัน เปิดทางให้เทคะแนนโหวตเพื่อบล็อกคู่แข่ง

การเลือกตั้งสว.ที่กำลังจะมาถึงอีกไม่กี่วันข้างหน้า พร้อมด้วยกติกาใหม่ที่หลายคนงง และออกมาวิพากษ์วิจารณ์คณะกรรมการการเลือกตั้ง(กกต.) อย่างรุนแรง แต่จะรู้หรือไม่ว่ากติกาที่ว่ามาจากไหน และใครเป็นผู้เสนอ ถ้าไม่ใช่ มีชัย ฤชุพันธ์ุ อดีตประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.)

การเลือกตั้ง สว.ชุดใหม่ของไทย เป็นเรื่องที่ควรจับตา หลัง ชุดเดิมยุคแต่งตั้งจาก คสช.ใกล้หมดวาระดำรงตำแหน่ง 5 ปี ซึ่ง สว.มีอำนาจสูงสุด คือ โหวตแก้รัฐญธรรมนูญ และแต่งตั้งบุคคลในองค์กรตรวจสอบอิสระต่าง ๆ