บทความ

จนถึงวันนี้ สงครามก็ดำเนินมาแล้วกว่า 1 เดือน ยังไม่มีท่าทีว่าจะจบลงอย่างไร เป็นสงครามที่หาข้อเท็จจริงได้ยากว่าผู้นำของสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ กำลังสื่อสารอะไรกับโลกเพราะ คำพูดของทรัมป์เชื่อถือได้ยาก และต้องตั้งคำถามว่าอะไรคือความจริง ในขณะที่โลกก็รู้น้อยมากเกี่ยวกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในอิหร่าน

สัญญาณเตือนผลกระทบจากสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ ต่อเศรษฐกิจไทยเริ่มมีมากขึ้น นอกจากจากราคาน้ำมัน เริ่มกระทบหนักต่อส่งออกไปตลาดส่งออกกลาง เดือนมี.ค.ร่วงหนัก 57.1%

“เราอยู่ในสงครามโลก“ เป็นช่วงเวลาที่คนเริ่มกล่าวถึงกันมากในช่วงเวลานี้ จากความขัดแย้ง “แบบคลาสสิก“ ทั้งทางเศรษฐกิจ ทางการทหาร เทคโนโลยี และการเพิ่มงบประมาณทางการทหาร และในช่วงที่ผ่านมา เกิดสงครามบ่อยครั้งอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนนับตั้งแต่สงครามโลก นั่นเป็นสัญญาณสงครามแบบใหม่กำลังเกิดขึ้น

เปิด 3 ฉากทัศน์ ความขัดแย้งระหว่าง สหรัฐอเมริกา–อิสราเอล–อิหร่าน หลังจากสงครามเกิดขึ้นเกินกว่า 1 เดือน ผ่านผลกระทบระยะสั้นที่ราคาน้ำมันเพิ่มสูงขึ้น และกำลังจะเดินไปสู่วิถีใหม่ของราคาพลังงานที่สูงขึ้นที่ทั่วโลกและไทยต้องปรับตัว

บทเรียนจากระเบียบโลกโดยประเทศมหาอำนาจ ได้สร้างความรุนแรงและความไม่มั่นคงไปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นสงครามด้วยอาวุธ สงครามการค้า และการช่วงชิงทรัพยากรจำเป็น หรือ แม้วิกฤตสิ่งแวดล้อมธรรมชาติที่แก้ไม่ได้จากการัดเอาเปรียบ ขณะนี้เริ่มมีความเคลื่อนไหวมากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อหาทางออกใหม่ โดยประเทศระดับกลาง

ผลกระทบจากสงครามเริ่มชัดขึ้นเรื่อย ๆ บรรดาสำนักวิจัยเตือนรับผลกระทบหลายด้าน สั่นคลอนเศรษฐกิจและหลายอุตสาหกรรมไทย คาดจีดีพีลดลงต่ำว่า 2% แต่หากกรณีเลวร้าย สถานการณ์ความขัดแย้งนาน เศรษฐกิจเสี่ยงเข้าสู่ภาวะถดถอย

เตรียมรับสถานการณ์พลังงาน "ช็อก" หลังสงครามแนวโน้มยืดเยื้อและรุนแรงขึ้น เมื่อทรัมป์ขู่เพิ่มระดับโจมตี ขณะที่อิหร่านยังปิดตายช่องแคบฮอร์มุช ยิ่งการสู้รบหนักขึ้น ก็ยิ่งส่งผลกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงานโลก ผลสุดท้ายฉุดเศรษฐกิจทั่วโลก รัฐบาลงัดแพ็คเกจใหญ่รับมือ ทำงานที่บ้าน WFH

ศาลฎีกาสหรัฐสั่งยกเลิกมาตรการภาษีของประธานาธิบดีทรัมป์ หลังใช้มาครบ 1 ปี เปิดสงครามการค้าครั้งใหญ่ในการกลับมาดำรงตำแหน่งสมัยที่ 2 แต่ความไม่แน่นอนยังสูง เพราะประธานาธิบดีทรัมป์มีเครื่องมืออื่น เหมือนกับสงครามการค้าครั้งใหม่ "เพิ่งเริ่มต้น"

ปี 69 เศรษฐกิจยังเผชิญกับความเสี่ยงจากผลกระทบนโยบายสหรัฐฯ ทั้งเศรษฐกิจภายในสหรัฐฯและความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์โลก ขณะที่เศรษฐกิจไทยได้แรงหนุนจากผลเลือกตั้งและการท่องเที่ยวฟื้นตัว แมัจะเผชิญกับหนี้สาธารณะพุ่งสูงขึ้น แต่การเมืองยังมีความไม่แน่นอน

ในยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ภาพจำของสงครามที่เคยมีอยู่ก็อาจเปลี่ยนไปด้วย บางทีเราอยู่ใน "สงครามโลกครั้งที่ 3" แล้ว ทุกวันนี้แต่ละประเทศต่างมุ่งหาความมั่นคงให้ประเทศของตน ในขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเป็นเรื่องอ่อนไหว แต่ในเวลาเดียวกันก็เป็นเครื่องมือที่รัฐบาลนำมาใช้เพราะแสดงจุดยืนและอำนาจบนเวทีโลก

บันทึกความเข้าใจ (MOU) แร่หายาก สหรัฐฯ กับไทย ทำให้ไทยถูกดึงเข้าไปในเกมภูมิรัฐศาสตร์โลก ในการแย่งชิงทรัพยากรยุค”พลังงานสะอาด” ของมหาอำนาจโลก ระหว่างจีน- สหรัฐ ที่ต้องการแร่สำคัญ ที่เป็นหัวใจของเทคโนโลยีสีเขียว

นักวิชาการ-ผู้เชี่ยวชาญธรณีวิทยาตั้งคำถาม ทำไมสหรัฐฯ สนใจสำรวจแร่หายากในประเทศไทย ผ่าน MOU แร่หายาก ไทย-สหรัฐฯ หวั่นข้อตกลงทำให้ไทยเสียประโยชน์ และส่งผลให้การแก้ปัญหามลพิษจากแร่แรร์เอิร์ธ จากต้นทางประเทศเมียนมาที่มีต่อแม่น้ำกก-น้ำสาย ที่จ.เชียงราย แก้ไขยากขึ้น

สหรัฐฯ ประกาศอัตราภาษีนำเข้าใหม่ 70 ประเทศ ไทยลดลงเหลือ 19% เท่ากับมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และกัมพูชา นักวิเคราะห์คาดเศรษฐกิจไทยอาจรอดภาวะถดถอยทางเทคนิค แต่ยังเสี่ยงเติบโตต่ำครึ่งหลังของปีนี้ เพราะสงครามการค้ายังไม่จบ ด้านรมว.คลัง ส่งสัญญาณไทยต้องเร่งปรับตัว

สหรัฐฯ เก็บภาษีนำเข้ารถทั่วโลก 25% บีบผู้ผลิตหลายรายต้องหาตลาดใหม่ทดแทน Krungthai COMPASS ประเมินกระทบไทยทางอ้อม อาจเสียส่วนแบ่งตลาดสำคัญ จับตาออสเตรเลีย ซาอุดีอาระเบีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม ขณะที่กำลังซื้อในประเทศยังคงอ่อนแอจากปัญหาเศรษฐกิจ หั่นประมาณการผลิตรถไทยปี 68-69 อยู่ที่ 1.4-1.45 ล้านคัน 

ความกังวลสงครามการค้าจากนโยบายทรัมป์ 2.0 จะลดลง หลังจากสหรัฐฯประกาศขึ้นภาษีเม็กซิโก-แคนนาดา แต่ขึ้นภาษีจีน 10% แต่การเตรียมการของสหรัฐฯชี้ให้เห็นว่าความไม่แน่นอนการค้าทั่วโลกยังสูง แม้ว่าไทยจะได้ประโยชน์ในระยะสั้น

ภาคส่งออกที่เป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อนหลักของเศรษฐกิจไทย จะเจอความเสี่ยงอย่างหนักในปี 68 หลังสหรัฐฯเตรียมขึ้นภาษีนำเข้าเปิดสงความการค้ารอบใหม่ 

การเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่จะมีขึ้น 5 พ.ย. 67 เป็นตัวแปรที่กำหนดทิศทางนโยบายของสหรัฐฯ ในอีก 4 ปีข้างหน้า ซึ่งจะส่งผลต่อไปยังแนวโน้มเศรษฐกิจสหรัฐฯ รวมถึงเศรษฐกิจโลก

เลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ 5 พ.ย.นี้ จะกระทบอาเซียนและไทยอย่างไร เมื่อนโยบายของทรัมป์อาจดันให้เงินเฟ้อพุ่งสูงขึ้น ด้านนโยบายของแฮร์ริสกลับเน้นเป้าหมายชัดเจนกว่า แต่ไม่ว่าใครจะชนะ ก็ต้องเผชิญกับปัญหาหนี้สินเรื้อรังของสหรัฐฯ

สหรัฐฯ กำลังเพิ่มบทบาทในลุ่มน้ำโขงมากขึ้น จากการขอปรับปรุงร่างแผนดําเนินการหุ้นส่วนลุ่มน้ำโขง-สหรัฐฯ ค.ศ. 2024 -2026 ในการประชุมรัฐมนตรีหุ้นส่วนลุ่มน้ำโขง-สหรัฐฯ ครั้งที่ 3 และจะเป็นประธานร่วมกับไทยในปี 2568