ชานันท์ ยอดหงษ์

แม้ว่าการปฏิรูปการศึกษาจะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างทุนมนุษย์ หากแต่เวทีความร่วมมือขับเคลื่อนการศึกษาไทยที่ใหญ่ที่สุด National Education Forum เห็นพ้องต้องกันว่า แค่ปฏิรูปการศึกษายังไม่พอ แต่ต้องพัฒนาสาธารณสุข สวัสดิการสังคม ลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำในประเทศ

ภายหลังการประกาศใช้ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 เริ่มมีการจับตากลุ่มบุคคลที่จะได้รับการนิรโทษกรรม ผ่านการชี้ขาด ของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ว่าจะโปร่งใสเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่ายได้แค่ไหน รวมทั้งจะมีส่วนช่วยคลี่คลายความขัดแย้งในอดีตได้อย่างไร

บาดแผลของประชาชนและความรุนแรงโดยรัฐเกิดขึ้นหลายครั้งในอดีต เช่น 6 ตุลาคม 2519, พฤษภาคม 2553, ตากใบ 2547, กรือเซะ 2547 ไปจนถึงขบวนการเคลื่อนไหวสิทธิชุมชนและสิ่งแวดล้อม ส่วนหนึ่งเป็นเพราะทุกครั้งภาครัฐไม่มีการถอดบทเรียน หาแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ในทำนองเดียวกันนี้เกิดขึ้นใหม่

โครงการภาครัฐเช่น บ้านเอื้ออาทร โครงการบ้านมั่นคง ที่แก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยไม่มั่นคงของคนจนเมือง ยังไม่เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของเมืองที่รวดเร็ว สภาพเศรษฐกิจ การเปลี่ยนแปลงสภาพทางภูมิอากาศ นำไปสู่การออกแบบนโยบายแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยอีกครั้ง

การสร้างเมืองเพื่อรองรับอนาคตเด็กและเยาวชน เป็นหนึ่งในแผนระยะยาวของ กทม. นำมาสู่ โครงการ BKK เรนเจอร์ (BKK Ranger) ที่เปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ อายุ 15-35 ปี ไม่จำกัดภูมิลำเนา มาผลักดันนโยบายเพื่อตอบโจทย์อนาคตร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ของ กทม.

เมืองสิทธิมนุษยชน  คือแนวคิดที่นำหลักการสิทธิมนุษยชนมาเป็นฐานในการบริหารจัดการเมืองและการให้บริการสาธารณะ เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงสิทธิ ความเท่าเทียม และมีส่วนร่วมในการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน

จากการประเมินเกณฑ์ทักษะพื้นฐานของแรงงานหรือ "ทักษะทุนชีวิต" ของธนาคารโลกได้แก่ ทักษะการอ่านและคำนวณ ทักษะด้านดิจิทัล ทักษะทางอารมณ์และสังคม พบว่าแรงงานไทยกำลังเผชิญ "วิกฤตทักษะ" เนื่องจากแรงงานจำนวนมากมีทักษะต่ำกว่าเกณฑ์

ศูนย์การเรียน เป็นอีกหนึ่งในกลไกสำคัญที่ช่วยให้เยาวชนที่มีข้อจำกัดในการใช้ชีวิต ได้เข้าถึงการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการเรียนที่ยืดหยุ่น ช่วยให้เด็กและเยาวชนไม่ต้องหลุดจากระบบการศึกษา

การพัฒนาทุนมนุษย์ เพิ่มทักษะ ความรู้ ความสามารถ ไม่สามารถทำได้โดยกระทรวงศึกษาธิการ หรือกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งโดยลำพัง หากแต่ต้องอาศัยระบบกลไกที่รอบด้าน และความร่วมมือจากภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง