ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบตามข้อเสนอของคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ให้ปรับปรุงมติครม.เกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ใน 2 ฐานความผิด ได้แก่ การทุจริตต่อหน้าที่ราชการ และการละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อกันเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรและไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย เพื่อกำหนดมาตรฐานการลงโทษให้ชัดเจน เป็นธรรม และถือปฏิบัติในแนวทางเดียวกันทุกส่วนราชการ
ก่อนหน้านี้ คณะกรรมการกฤษฎีกา เห็นว่า คำว่า “ควรลงโทษไล่ออก” ไม่ได้บังคับตายตัว หากผู้กระทำผิดไม่มีเจตนาทุจริตอย่างชัดแจ้ง ก็ทำตามแนวปฏิบัติเดิมของทางราชการ ลดเป็น “ปลดออก” ได้ ซึ่งการไล่ออกต้องมีพยานหลักฐานชัดเจนพอสมควรว่ามีเจตนาทุจริต และมีการใช้ดุลพินิจกำหนดโทษตามข้อเท็จจริงและความร้ายแรง
การปรับปรุงครั้งนี้มีสาระสำคัญ 3 ประการ เพื่อแก้ปัญหาการ “ตีความ” ลงโทษราชการที่ทุจริต คือ
- ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อ 4 ต.ค. 2503 ซึ่งกำหนดแนวทางการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
- ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อ 21 ธ.ค. 2536 ซึ่งปรับปรุงแนวทางการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี
- กำหนดแนวทางใหม่ให้ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือฐานละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อกันในคราวเดียวเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรและไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย ต้องได้รับโทษไล่ออกจากราชการ โดยการนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืน หรือการมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่สามารถนำมาเป็นเหตุลดหย่อนโทษจากไล่ออกเป็นปลดออกได้
ที่ผ่านมามติครม.เดิมใช้ถ้อยคำว่า “ควรลงโทษเป็นไล่ออกจากราชการ” ส่งผลให้บางส่วนราชการใช้ดุลพินิจลงโทษเพียงปลดออก แม้เป็นความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ จึงจำเป็นต้องปรับปรุงถ้อยคำให้ชัดเจนเป็น “ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ” เพื่อลดปัญหาการตีความและความแตกต่างในการลงโทษระหว่างหน่วยงาน
ทั้งนี้ ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 มาตรา 97 การลงโทษวินัยอย่างร้ายแรงมี 2 ระดับ คือ ปลดออกและไล่ออก โดยผู้ถูกลงโทษปลดออกยังมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนลาออกจากราชการ
ขณะที่การปรับปรุงแนวทางครั้งนี้มุ่งให้ความผิดทั้งสองฐานดังกล่าวได้รับโทษในระดับไล่ออก เพื่อรักษามาตรฐานวินัยและความน่าเชื่อถือของระบบราชการ
ตาม พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน 2551 มาตรา 97 ผู้ถูกปลดออกยังได้บำเหน็จบำนาญเสมือนลาออก ส่วนผู้ถูกไล่ออกไม่ได้ ช่องว่างระหว่างสองโทษนี้จึงเป็นเรื่องเงินและสิทธิ ซึ่งทำให้หากข้าราชการถูกไล่ออกจะถูกตัดสิทธิตรงนี้
ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ระบุว่า ข้อเสนอดังกล่าวผ่านการพิจารณาของ ก.พ. ในการประชุมเมื่อ 2 ก.ค. 69 โดยมี ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน และได้รับความเห็นชอบหรือไม่ขัดข้องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน สำนักงานศาลปกครอง และสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
“รัฐบาลให้ความสำคัญกับการรักษาวินัยและความสุจริตของข้าราชการ เพราะการทุจริตต่อหน้าที่ไม่เพียงสร้างความเสียหายแก่รัฐ แต่ยังบั่นทอนความเชื่อมั่นของประชาชน การกำหนดมาตรฐานการลงโทษให้ชัดเจนและเป็นแนวทางเดียวกัน จะช่วยป้องกันการใช้ดุลพินิจที่แตกต่างกัน และยืนยันหลักการว่าผู้กระทำผิดต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตนอย่างจริงจัง เพื่อสร้างระบบราชการที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นที่ไว้วางใจของประชาชน”
บทความที่เกี่ยวข้อง:




