
คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำลังเผชิญกับวิกฤตครั้งใหญ่ "ปิยะพงษ์ บุษบงก์" นักวิเคราะห์และออกแบบนโยบายสาธารณะ มองว่าไม่ใช่เรื่องผลการนับคะแนน หรือขั้นตอนทางเทคนิคของการเลือกตั้ง แต่เป็นเรื่อง "ความเชื่อมั่นของสาธารณะ" ซึ่งจะส่งผลต่อการดำเนินนโยบายของรัฐบาล เพราะ "รัฐบาลที่ดีคือรัฐบาลที่วางใจได้"

แนวคิด 'สองนคราประชาธิปไตย' กลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง หลังการเลือกตั้ง 69 เมื่อ 'พรรคภูมิใจไทย' ซึ่งได้สส.อย่างไม่เป็นทางการ 193 ที่นั่ง ที่พบว่า "คะแนนเขต" พบว่า กระจุกตัวในภาคอีสาน กลาง ตะวันออก ขณะที่ 'พรรคประชาชน' ซึ่งทำได้เพียงแค่ 118 ที่นั่ง แต่สามารถกวาด เก้าอี้ สส.กทม.ได้ทุกเขต

ในช่วงเวลาหาเสียงเลือกตั้งใหญ่ การแก้ปัญหาการทุจริตซื้อสิทธิขายเสียงกลับมาเป็นเรื่องที่ทุกคนสนใจอีกครั้ง โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ นักเรียน-นักศึกษา ที่ต้องการมีส่วนสำคัญในแก้ปัญหา และอยากเสนอไอเดียหาทางออกไปด้วยกัน

สำนักงานประกันสังคม เตรียมเปลี่ยนกติกาใหม่เลือกตั้งบอร์ด ผู้ประกันตน 1 เสียง เลือกผู้สมัครได้ 1 คน จากเดิม 7 คน และเพิ่มคุณสมบัติผู้สมัครต้องไม่อยู่ภายใต้พรรคการเมือง

ก่อนเลือกตั้ง องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ในวันที่ 11 ม.ค. 69 สภาองค์กรชุมชนและภาคประชาสังคมได้ร่วมมือกันตรวจสอบประวัติผู้สมัครหน้าใหม่และหน้าเดิม รวมทั้งทุจริตที่อาจเกิดขึ้นด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล เพราะข้อมูลที่รอบด้านจำเป็นอย่างยิ่งต่อการตัดสินใจลงคะแนนเสียง

การแก้ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ปี 42 ที่รอมานานกว่า 26 ปี ไม่ได้ไปต่อ หลังคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบผลักดัน “พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติฯ” เข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฏร 9 ธ.ค. 68 ก่อน รัฐบาลอนุทิน ประกาศยุบสภาฯ 12 ธ.ค.68

เพราะข่าวลวงแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วงใกล้เลือกตั้ง 2569 ซึ่งกระทบต่อการตัดสินใจในการลงคะเนนเสียงเลือกตั้ง และบั่นทอนความเชื่อมั่นในระบบประชาธิปไตย การมีเครื่องมือตรวจสอบข้อเท็จจริงจึงสำคัญอย่างมากสำหรับการเลือกตั้ง-ประชามติ

“ความสุจริตเที่ยงธรรมในการเลือกตั้ง” คืออะไร และเหตุใดจึงสำคัญกว่าการมองเพียงแค่เรื่อง “การทุจริต” หรือ “การซื้อเสียง” ซึ่งการเลือกตั้งที่สุจริตเที่ยงธรรมจึงไม่เพียงรับรองความถูกต้องตามกฎหมาย หากยังเป็นหลักศีลธรรมทางการเมืองที่ค้ำจุนความชอบธรรมของระบอบประชาธิปไตย

หากรัฐบาลนายกฯ อนุทิน ยุบสภาใน 4 เดือน และได้รัฐบาลใหม่เดือน พ.ค. 69 สภาพัฒน์คาดจะทำให้ พ.ร.บ.งบประมาณปี 70 ประกาศใช้ล่าช้านานสุด 90 วัน กระทบการเบิกจ่ายภาครัฐและเศรษฐกิจไทย

ตลาดหุ้นไทยอาจได้อานิสงส์ จาก 'อนุทิน' เป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ ตามมาด้วยมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ และหากมีการเลือกตั้งปีหน้าตามที่แถลงไว้ จะทำให้เศรษฐกิจกลับมาคึกคักอีกครั้ง โดยปีหน้าจะมีการเลือกตั้งพร้อมกันทั้งสส.และผู้ว่ากทม. ในรอบ 30 ปี

นโยบายสาธารณะเป็นสาระสำคัญในการหาเสียงเลือกตั้ง เพื่อทำให้พรรคการเมืองได้เป็นรัฐบาล และเป็นเครื่องมือบริหารประเทศ ซึ่งส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน หากแต่หลายรัฐบาลไม่สามารถผลักดันนโยบายให้สัมฤทธิ์ผล หรือไม่เริ่มดำเนินการดังที่เคยหาเสียงไว้

วัฒนธรรมทางการเมืองที่เรียกว่า “ตระกูลการเมือง” หรือ “บ้านใหญ่” (dynasty politics, political family) คือ การครอบครองและสืบทอดตำแหน่งสำคัญในการบริหารภาครัฐหรือพรรคการเมือง ภายในสมาชิกครอบครัวหรือญาติสนิทมิตรสหาย แม้ว่าจะผ่านกลไกการเลือกตั้งมาก็ตาม