”ประกันสังคมก้าวหน้า“ กวาดเรียบที่นั่งบอร์ด จับตาปฏิรูปครั้งใหญ่ใน 2 ปี

การเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคม เมื่อ 11 ต.ค. 69 กำลังจะเปลี่ยนโฉมหน้าของการบริหารประกันสังคมตั้งแต่ก่อตั้งในรอบ 35 ปี หลังจากกลุ่ม “ประกันสังคมก้าวหน้า” ชนะเลือกตั้งแบบถล่มทลาย เข้ามายกทีม ทั้งส่วนของตัวแทนนายจ้างและลูกจ้าง รวม 14 คน จากจำนวนคณะกรรมการ 21 คน

ชัยชนะการเลือกตั้งของกลุ่มประกันสังคมก้าวหน้า กำลังสร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ตามนโยบายที่ประกาศไว้จะดำเนินการใน 2 ปี ซึ่งนอกจากจะมีการปรับปรุงเรื่องสิทธิประโยชน์แล้ว ที่สำคัญคือจะมีการเปิดเผยข้อมูลและแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ

อ่านเพิ่มเติม: “ทีมประกันสังคมก้าวหน้า” แถลงขอบคุณ หลังผลคะแนนเลือกบอร์ดประกันสังคมนำโด่ง

หน้าที่บอร์ดประกันสังคมมีอะไร ?

ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 และที่แก้ไขเพิ่มเติม คณะกรรมการประกันสังคม หรือ บอร์ดประกันสังค  มีอำนาจหน้าที่หลักในการกำหนดนโยบาย บริหารจัดการ และกำกับดูแลกองทุนประกันสังคม รวมถึงคุ้มครองสิทธิประโยชน์ของผู้ประกันตน

หน้าที่สำคัญตามกฎหมายสรุปได้ดังนี้

• เสนอแนะนโยบายและมาตรการ: เสนอความคิดเห็นต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานเกี่ยวกับนโยบายและมาตรการในการประกันสังคม เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนไป
• พิจารณากฎหมายและระเบียบ: ให้ความเห็นต่อรัฐมนตรีในการตราพระราชกฤษฎีกา การออกกฎกระทรวง และระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานตามกฎหมายประกันสังคม
• บริหารจัดการการเงินของกองทุน: วางระเบียบเกี่ยวกับการรับเงิน การจ่ายเงิน และการเก็บรักษาเงินของกองทุน โดยต้องได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลัง
• กำหนดแนวทางการลงทุน (จัดหาผลประโยชน์): วางระเบียบและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการนำเงินกองทุนไปลงทุนเพื่อหาดอกผลและสร้างความมั่นคงระยะยาวแก่กองทุน
• ตรวจสอบและพิจารณางบการเงิน: พิจารณางบดุล งบการเงิน รายงานการรับจ่ายเงินของกองทุน และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปีของสำนักงานประกันสังคม
• ให้คำปรึกษาและคำแนะนำ: ให้คำแนะนำแก่คณะกรรมการชุดอื่น ๆ (เช่น คณะกรรมการการแพทย์) หรือสำนักงานประกันสังคม
• ปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ: ดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนดหรือตามที่รัฐมนตรีมอบหมาย

โครงสร้างของบอร์ดประกันสังคม

ประกอบด้วยตัวแทนจาก 3 ฝ่ายหลัก ฝ่ายละ 7 คน รวมเป็น 21 คน ได้แก่:

• ฝ่ายภาครัฐ (กรรมการโดยตำแหน่ง)
• ฝ่ายผู้แทนฝ่ายนายจ้าง (มาจากการเลือกตั้ง)
• ฝ่ายผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน (ลูกจ้าง) (มาจากการเลือกตั้ง)

การลงมติและการตัดสินใจในที่ประชุมของบอร์ด สปส.) มีหลักการและกระบวนการตามกฎหมายและระเบียบปฏิบัติราชการ คือ

1. องค์ประชุม (Quorum): การประชุมของบอร์ดประกันสังคมจะต้องมีกรรมการมาประชุม ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง ของจำนวนกรรมการทั้งหมด อาทิ จากทั้งหมด 21 คน จะต้องมีกรรมการมาประชุมอย่างน้อย 11 คนขึ้นไป จึงจะถือว่าครบองค์ประชุมและสามารถเปิดประชุมหรือลงมติได้

2. การนับคะแนนเสียง: การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือ เสียงข้างมาก เป็นหลักในการลงคะแนน หากคะแนนเสียงเท่ากัน ประธานในที่ประชุม (ซึ่งมักจะเป็นตัวแทนจากฝ่ายภาครัฐหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย) จะมีสิทธิออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด

3. ลักษณะของการลงมติ:

• กรรมการแต่ละคนมี 1 เสียงเท่ากันในการออกเสียงลงมติในแต่ละวาระ
• การลงมติอาจกระทำโดยการยกมือเปิดเผย หรือวิธีอื่นตามที่ประธานในที่ประชุมกำหนด เว้นแต่มีข้อบังคับเฉพาะสำหรับบางวาระ
• เมื่อมีการลงมติแล้ว มติที่ออกมาจะมีผลผูกพันการดำเนินงานของสำนักงานประกันสังคมตามอำนาจหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด

จับตา 77 นโยบายปฏิรูปประกันสังคม

กลุ่ม “ประกันสังคมก้าวหน้า” ได้เสนอนโยบายปฏิรูปประกันสังคมรวม 77 ข้อ โดยแบ่งแผนการดำเนินงาน 3 กรอบระยะเวลา คือ ทำได้ใน 7 วันแรก ภายใน 1 ปี และภายใน 2 ปี เพื่อขับเคลื่อนนำไปสู่การปฏิรูปกองทุนประกันสังคม

โครงสร้างนโยบาย 8 ด้านหลัก แผนปฏิรูป 77 นโยบายครอบคลุมภารกิจสำคัญ 8 ด้าน เพื่อตอบโจทย์ทั้งสวัสดิการ สุขภาพ การบริหารจัดการ และเสถียรภาพกองทุน:

• เทคโนโลยีและบริการสะดวกเข้าถึงง่าย: สร้างระบบการทำธุรกรรมจุดเดียว (One-stop Service) เชื่อมข้อมูลระหว่างกระทรวงเพื่อความสะดวกของผู้ประกันตนและนายจ้าง
• การลงทุนตอบแทนดีอย่างมีธรรมาภิบาล: ยกระดับการบริหารพอร์ตลงทุนให้เป็นมืออาชีพ เป็นอิสระจากระบบราชการ และเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ
• ระบบสุขภาพครอบคลุมเท่าเทียม: ยกเลิกระบบสำรองจ่าย เพิ่มสิทธิประโยชน์รักษาโรคร้ายแรง ออฟฟิศซินโดรม และบริการป้องกันโรค
• บำนาญเป็นธรรมตามค่าครองชีพ: ปรับฐานบำนาญให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจ เพิ่มโบนัสกรณีชะลอการเกษียณ และสร้างทางเลือกบำนาญยืดหยุ่น
• ว่างงานสบายใจ จ่ายให้พัฒนาสกิล: ปรับเกณฑ์การว่างงานให้ตรงกับชีวิตจริง คุ้มครองผู้ลาออกเอง และสนับสนุนการUpskill/Reskill
• ดูแลครอบครัวคนทำงาน: ขยายเงินอุดหนุนบุตรถึงอายุ 12 ปี เพิ่มเวลาลาคลอด และสนับสนุนศูนย์ดูแลเด็กเล็กใกล้ที่ทำงาน
• บริหารโปร่งใสไร้ทุจริต: ถ่ายทอดสดการประชุมบอร์ด เปิดเผยบันทึกมติ และตั้งกลไกการตรวจสอบงบประมาณอย่างเข้มงวด
• ปฏิรูปโครงสร้างให้ทันสมัยและเป็นประชาธิปไตย: ขยายความคุ้มครองถ้วนหน้าแก่คนทำงานทุกกลุ่ม และให้ผู้ประกันตนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ

นโยบายตามกรอบระยะเวลา (7 วัน / 1 ปี / 2 ปี)

นโยบายที่ทำได้ทันทีใน 7 วันแรก

• ปรับลดงบบริหาร: ตั้งกรอบบริหารสำนักงานประกันสังคมให้ไม่เกิน 3% ของรายรับ (จากเดิมไม่เกิน 10%) เพื่อนำงบกลับมาเพิ่มสวัสดิการ
• เปิดเผยการประชุม: ถ่ายทอดสดการประชุมคณะกรรมการประกันสังคม (บอร์ด สปส.) ทุกครั้ง เพื่อความโปร่งใสและป้องกันวาระใบสั่ง
• เร่งรัดหนี้รัฐบาล: วางเงื่อนไขการทวงหนี้เงินสมทบจากรัฐบาล โดยต้องรายงานความคืบหน้าในการชำระหนี้ทุกการประชุมบอร์ด
• เปิดเผยข้อมูลการลงทุน: เปิดพอร์ตการลงทุนและบันทึกการประชุมบอร์ดประกันสังคมย้อนหลังให้ประชาชนเข้าถึงและตรวจสอบได้

นโยบายเป้าหมายภายใน 1 ปี

• ปฏิรูปการลงทุน: ปรับสัดส่วนพอร์ตการลงทุนเป็น 60:40 โดยเพิ่มการลงทุนในต่างประเทศและสินทรัพย์ทางเลือก 15% เพื่อเพิ่มผลตอบแทนยั่งยืน
• สวัสดิการถ้วนหน้า: ยกเลิกการยกเว้นอาชีพต่างๆ ทั้งหมดภายใต้กฎหมายประกันสังคม เพื่อให้แรงงานทุกกลุ่มเข้าถึงสวัสดิการ
• เชื่อมระบบบริการ: สร้างระบบแรงงานจุดเดียว เชื่อมโยงข้อมูลทุกกระทรวง ยื่นเรื่องส่งสมทบ ว่างงาน และขึ้นทะเบียนได้ในที่เดียว
• ขยายสิทธิสุขภาพ: เพิ่มสิทธิการลาดูแลครอบครัวโดยได้รับเงินเดือนเต็ม 15 วัน/ปี และบริการทำฟันฟรี/รับยาที่ร้านยาใกล้บ้าน

นโยบายเป้าหมายภายใน 2 ปี

• ยกเลิกการสำรองจ่าย: ยกเลิกการสำรองจ่ายค่ารักษาพยาบาล เช่น ค่าคลอดบุตร การบำบัดทดแทนไต และโรคร้ายแรงอื่น ๆ ให้ผู้ประกันตนใช้สิทธิได้ทันที
• อุดหนุนบุตรและเยาวชน: ขยายเงินอุดหนุนบุตรครอบคลุมเด็กอายุ 7–12 ปี สูงสุด 13,400 บาท/ปี และสนับสนุนเงินค่าเรียนบุตรปีละ 5,000 บาท
• ชดเชยการลาออกเอง: ปรับเกณฑ์เงินชดเชยกรณีว่างงานจากการลาออกเอง ให้ได้รับเงินชดเชย 60% ของค่าจ้าง นานสูงสุด 90 วัน
• เงินสมทบแบบก้าวหน้า: ผลักดันการสมทบแบบก้าวหน้า โดยให้รัฐบาลและนายจ้างร่วมสมทบตามสัดส่วนฐานเงินเดือนที่แท้จริง
• องค์กรลงทุนมืออาชีพ: ปฏิรูปโครงสร้างและธรรมาภิบาลการลงทุนให้เป็นมืออาชีพ เป็นอิสระจากระบบราชการอย่างสมบูรณ์

นโยบายโบนัส “เลือกเกษียณ” (บำนาญชราภาพ)

หนึ่งในนโยบายสำคัญด้านบำนาญคือการสร้างแรงจูงใจสำหรับผู้ที่ชะลอการรับบำนาญหลังอายุ 60 ปี โดยจะได้รับโบนัสเพิ่มขึ้นตามจำนวนปีที่สมทบ ดังตารางตัวอย่าง:

ผลการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมในครั้งนี้ นับเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการบริหารงานกองทุนประกันสังคม ซึ่งต้องติดตามว่าจาก 77 นโยบายของกลุ่ม “ประกันสังคมก้าวหน้า” จะสามารถดำเนินการได้แค่ไหน

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง:

• ชำแหละระบบบัญชีประกันสังคม ช่วยตอบคำถามว่าทำไมต้องปฏิรูป
• ครม.ไฟเขียวขยายความคุ้มครอง ลูกจ้าง 3 กลุ่มเข้าม.33
• ครม.อนุมัติสูตร CARE คิดอัตราเงินบำนาญใหม่