สังคม คุณภาพชีวิต
รายงานสถิติรายปีประเทศไทย 2568 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ระบุว่าแนวโน้มคนไทยอายุยืนขึ้นมาก สอดคล้องกับแนวโน้มทั่วโลก จากการพัฒนาทางการแพทย์และคุณภาพชีวิต โดยอายุขัยเฉลี่ยจากข้อมูลล่าสุดปี 2568 อายุขัยเฉลี่ยคนไทยอยู่ที่ประมาณ 78.1 ปี โดยเพศชาย 73.5 ปี และเพศหญิง 80.5 ปี
นั่นหมายความว่า คนไทยมีชีวิตหลังเกษียณยาวกว่า 18 ปี การขยายอายุเกษียณจึงไม่ใช่ภาระ แต่เป็นการปรับตัวให้สอดคล้องกับความเป็นจริง
หลายประเทศปรับอายุเกษียณเพื่อรองรับสังคมสูงวัย เช่น ญี่ปุ่น ขยายเป็น 65 ปี เกาหลีใต้ กำลังพิจารณาขยายจาก 60 ปี และ สิงคโปร์ ตั้งเป้าขยายเป็น 65 ปี และอายุการจ้างงานเป็น 70 ปีภายใน 2030
อย่างไรก็ตาม อายุเฉลี่ยของคนไทย อาจจะมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยพบว่าประเทศไทยเป็น 1 ใน 5 ประเทศที่มีคนอายุ 100 ปีจำนวนมาก เช่น ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา ,ฝรั่งเศส ,อิตาลี และไทย
จิสด้า วิเคราะห์ พิกัดอายุยืนเกิน 85ปี
ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ จิสด้า-GISTDA ซึ่งได้นำข้อมูลทะเบียนราษฎร์ปี 2568 จากกรมการปกครอง มาวิเคราะห์ในเชิงพื้นที่ (Spatial Analysis) ระดับตำบล 7,256 ตำบลทั่วประเทศ เพื่อหาที่มีอายุเกิน 85 ปีจากประชากร 100 คน พบว่าอายุยืนไม่ได้เกิดขึ้นทุกที่
จากการวิเคราะห์ ของจิสด้า-GISTDA พบว่าการกระจายตัวของผู้สูงอายุวัย 85 ปีขึ้นไป กระจุกใน 3 พื้นที่หลัก ที่มีลักษณะเฉพาะที่เอื้อต่อการมีอายุยืนยาวต่างกัน ดังนี้
- เขตเมืองชั้นในและย่านเก่าแก่ของกรุงเทพฯ
เขตดุสิต พระนคร และบางแขวงพบผู้สูงอายุ 85+ สูงถึง 7–8 คน ต่อประชากร 100 คน ปัจจัยหนุน พบว่าสภาพแวดล้อมเป็นชุมชนดั้งเดิมที่ผู้อยู่อาศัยตั้งรกรากมายาวนาน และจุดสำคัญคือ การเข้าถึงบริการสาธารณสุขชั้นเยี่ยมได้ง่ายและรวดเร็ว
- เขตเมืองเก่า–เมืองหลักทางประวัติศาสตร์
เมืองพระนครศรีอยุธยา เมืองเชียงใหม่ เมืองหนองคายและนครศรีธรรมราช ซึ่งพื้นที่ดังกล่าว โครงสร้างครอบครัวขยายที่ยังเหนียวแน่น วิถีชีวิตแบบ “Slow Life” เรียบง่าย ไม่เร่งรีบ มีสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรมที่ดี และเอื้อต่อสุขภาพจิต
ขณะที่ ชุมชนเข้มแข็งในภาคกลางและภาคใต้ พบในบางตำบลที่มีลักษณะเฉพาะทางสังคม ที่มีระบบเครือข่ายชุมชน ที่เข้มแข็ง การดูแลกันภายในครอบครัวและเพื่อนบ้านยังคงเป็นรากฐานสำคัญ
- 4 ตำบลจาก 7,256 ตำบล อายุยืนอย่างมีคุณภาพ
จิสด้า-GISTDA ได้วิเคราะห์ข้อมูล พื้นที่อายุยืน (Longevity Area) จากข้อมูลกว่า 7,256 ตำบลทั่วประเทศ พบว่ามีเพียง 4 ตำบล ที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุกลุ่มนี้มากกว่า 5 คนต่อ 100 คน ของการจะมีอายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพ
ขณะที่สัดส่วนคนอายุ 85 ปีขึ้นไป ต่อประชากร 100 คน 1 คน แบ่งออกได้ตามสัดส่วนตำบลดังนี้
- 1 คน ต่อ 100 คน จำนวน 4,142 ตำบล
- 2-3 คน : 100 คน จำนวน 1,255 ตำบล
- 4-5 คน : 100 คน จำนวน 33 ตำบล
- มากกว่า 5 คน :100 คน จำนวน 4 ตำบล
จากข้อมูลพบว่า การมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ ต้องอาศัยองค์ประกอบของพื้นที่ที่ดีทั้งสภาพอากาศ สิ่งแวดล้อม และสังคมที่เกื้อกูลกัน ซึ่งเป็นโจทย์สำคัญของภาครัฐและท้องถิ่นในการนำบทเรียนของพื้นที่เหล่านี้เพื่อขยายผลสู่พื้นที่อื่น
อันดับตำบลที่อายุยืนมากที่สุด
- อันดับ 1 มีสัดส่วนผู้สูงอายุมากกว่า 85 ปี สูงถึง 8 ต่อ 100 ประชากรทั้งหมด ได้แก่ แขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
- อันดับ 2 มีสัดส่วนผู้สูงอายุมากกว่า 85 ปี สูงถึง 7 ต่อ 100 ประชากรทั้งหมด ได้แก่ ต.กะมัง อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา, แขวงสี่แยกมหานาค เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร และแขวงพระบรมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
- อันดับ 3 มีสัดส่วนผู้สูงอายุมากกว่า 85 ปี สูงถึง 5 ต่อ 100 ประชากรทั้งหมด แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กทม., ต.ช้างม่อย อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ , แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กทม., ต.ในเมือง อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย, ต.บางตะพง อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช, แขวงดุสิต เขตดุสิต กทม., แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กทม. และต.พระสิงห์ อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง:
- แก้กฎหมายสร้าง”เศรษฐกิจสูงวัย”จำเป็น รับสังคมสูงอายุระดับสุดยอด
- หวยเกษียณเริ่มจำหน่าย ม.ค.69 คนอายุเกิน 60 ปีก็ซื้อได้
- เศรษฐกิจสูงวัย โอกาสใหม่หลังเกษียณ
