ธปท.กังวลเลิกจ้างงาน หลังกลุ่มการค้าปิดกิจกรรมพุ่ง

เศรษฐกิจไทยกำลังขยายตัวแบบไม่ทั่วถึง แม้แรงส่งจากวัฏจักรเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะหนุนการส่งออกและกิจกรรมการผลิต ขณะที่การลงทุนในอุตสาหกรรมใหม่เร่งตัวขึ้น แต่ผลบวกกลับยังส่งผ่านไปถึงตลาดแรงงานอย่างจำกัด สะท้อนจากการจ้างงานที่แทบไม่ขยับ และสัญญาณความเปราะบางของธุรกิจบางกลุ่มที่เพิ่มขึ้น

AI หนุนเศรษฐกิจไทยโตกระจุก

ในงาน BOT Monthly Briefing ภาวะเศรษฐกิจและการเงินเดือน ก.ค. 2569 ปราณี สุทธศรี ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่า เศรษฐกิจไทยเดือน ก.ค. ขยายตัวจากเดือนก่อน โดยมีแรงส่งสำคัญจากการส่งออกสินค้า โดยเฉพาะสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับอานิสงส์จากวัฏจักรเทคโนโลยีและ AI ของโลก

มูลค่าการส่งออกรายสินค้า โดยกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์มีการเติบโตสูงต่อเนื่อง

การส่งออกเพิ่มขึ้นจากเดือนก่อน นำโดยอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า ทั้งชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์ที่ส่งออกไปสหรัฐอเมริกา รวมถึงแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วนที่ส่งออกไปฮ่องกงและจีน ขณะที่สินค้าเกษตรเพิ่มขึ้นตามการส่งออกทุเรียนไปจีน ส่วนการส่งออกยานยนต์ลดลงจากรถกระบะที่ส่งไปตะวันออกกลางและอาเซียน

กราฟดัชนีภาคการผลิต (MPI) สะท้อนการเติบโตส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า แผงวงจร เซมิคอนดักเตอร์ ฮาร์ดดิสก์

แรงส่งจากการส่งออกยังสะท้อนมายังภาคการผลิต โดยดัชนีการผลิตภาคอุตสาหกรรม (MPI) เพิ่มขึ้น 0.8% จากเดือนก่อน (MoM) โดยเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรมที่พึ่งพาการส่งออกสูง ทั้งเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น เครื่องปรับอากาศ และหมวดอิเล็กทรอนิกส์ เช่น แผงวงจรและชิ้นส่วน รวมถึงฮาร์ดดิสก์  ขณะที่กิจกรรมการผลิตนอกเหนือจาก MPI ยังปรับดีขึ้นตามยอดขายของผู้ผลิตในกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องจักรที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

ขณะที่การลงทุนภาคเอกชน แม้ในเดือน ก.ค. จะชะลอลงเล็กน้อย 0.3%MoM แต่ยังคงอยู่ในระดับสูง หลังการลงทุนในเครื่องจักรและอุปกรณ์เร่งตัวไปมากในช่วงก่อนหน้า แต่การก่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรมยังเพิ่มขึ้น สะท้อนการลงทุนที่เกิดขึ้นในบางกิจกรรม ขณะที่การลงทุนในภาพรวมไม่ได้ขยายตัวไปพร้อมกันทุกประเภท

กราฟแสดงจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติและรายรับจากการท่องเที่ยว

ขณะที่แรงหนุนเศรษฐกิจยังมาจากภาคท่องเที่ยว ซึ่งมีจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติในเดือน ก.ค. อยู่ที่ 2.5 ล้านคน หรือเพิ่มขึ้น 7.6% จากเดือนก่อนหน้า (MoM) โดยได้รับปัจจันหนุนจากตลาดระยะไกลอย่างยุโรปและตะวันออกกลาง รวมถึงนักท่องเที่ยวจีน หลังอุปทานการบินทยอยฟื้นตัวและยังเป็นช่วงปิดเทอมฤดูร้อนของหลายประเทศ ซึ่งยังส่งผลให้รายรับจากการท่องเที่ยวปรับเพิ่มขึ้นตามด้วย แม้ค่าใช้จ่ายต่อทริปจะลดลงจากระยะเวลาพำนักเฉลี่ยที่สั้นลง

อย่างไรก็ตามนักท่องเที่ยวตลาดระยะใกล้ที่ไม่รวมจีนยังฟื้นตัวช้า ซึ่งปัจจัยบางส่วนมาจากเที่ยวบินที่ยังปิดในบางเส้นทาง จึงต้องติดตามประเด็นดังกล่าวในระยะต่อไป

ขณะเดียวกัน การใช้จ่ายภาครัฐยังเป็นอีกแรงสนับสนุนเศรษฐกิจ โดยรายจ่ายของรัฐบาลกลางและรัฐวิสาหกิจขยายตัวจากปีก่อน ทั้งการเบิกจ่ายเงินบำนาญ งบบุคลากร และค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา รวมถึงรายจ่ายลงทุนด้านคมนาคม ตลอดจนการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณูปโภคและคมนาคมของรัฐวิสาหกิจ

แรงงานแทบไม่โต ธุรกิจปิดตัวพุ่ง

กราฟแสดงเครื่องชี้วัดจำนวนแรงงานในระบบประกันสังคมมาตรา 33 

การฟื้นตัวของกิจกรรมเศรษฐกิจหลายด้านดังกล่าว กลับยังไม่ส่งผ่านมายังตลาดแรงงานอย่างชัดเจน โดย ธปท. ระบุว่า การจ้างงานโดยรวมยังทรงตัว สะท้อนจำนวนผู้ประกันตนมาตรา 33 เพิ่มขึ้นเพียง 0.1% เมื่อเทียบกับเดือนก่อนหน้า

ขณะที่ตลาดแรงงานยังมีความเปราะบาง เนื่องจากจำนวนสถานประกอบการที่แจ้งหยุดกิจการชั่วคราวตามมาตรา 75 เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่เผชิญการแข่งขันสูงและมีปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น กลุ่มผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องนุ่งห่ม และผลิตภัณฑ์ยางและพลาสติก

นอกจากนี้ จำนวนธุรกิจจัดตั้งใหม่ก็ปรับลดลง จากการเลิกกิจการที่เพิ่มขึ้น ซึ่ง ธปท. มองว่าในระยะข้างหน้าอาจส่งผลต่อการจ้างงาน

“การจัดตั้งธุรกิจเนี่ยก็ลดลงด้วยจากการเลิกกิจการที่เพิ่มขึ้น หลัก ๆ ก็จะเป็นกลุ่มการเลิกกิจการของกลุ่มการค้า แล้วก็กลุ่มอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งตรงนี้ก็เป็นความกังวลที่เรากังวลว่าจะมีผลต่อการจ้างงานในระยะข้างหน้า” ปราณี กล่าว

ข้อมูลจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ สะท้อนภาพดังกล่าวได้ดี โดยเดือน ก.ค. 2569 มีธุรกิจจัดตั้งใหม่ 7,512 ราย ลดลง 467 ราย หรือ 5.85% จากเดือนก่อนหน้า (MoM) และลดลง 198 ราย หรือ 2.57% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน (YoY) ขณะที่ธุรกิจเลิกประกอบกิจการมี 2,152 ราย เพิ่มขึ้นถึง 392 ราย หรือ 22.27%MoM  และเพิ่มขึ้น 327 ราย หรือ 17.92%(YoY)

สำหรับแนวโน้มเศรษฐกิจในระยะต่อไป ธปท. ให้ความสำคัญกับการติดตาม 1) ความต่อเนื่องของวัฏจักรเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ของโลก 2) พัฒนาการของสงครามและนโยบายกีดกันการค้าระหว่างประเทศ 3) ผลของมาตรการรัฐต่อการบริโภคและการลงทุน 4) การฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยว และ 5) พัฒนาการของสถานการณ์เอลนีโญ

เศรษฐกิจไทยยังต่างจาก “Japanification”

จากกรณีสื่อต่างประเทศมองว่าเศรษฐกิจไทยกำลังเข้าใกล้ภาวะ “Japanification” หรือภาวะเศรษฐกิจเติบโตต่ำควบคู่กับเงินเฟ้อต่ำนั้น ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธปท.  ระบุว่า หากพิจารณาจากตัวเลขเศรษฐกิจไทย ก็มีความเป็นไปได้ที่จะทำให้เกิดคำถามดังกล่าว เนื่องจากตัวเลขหลายตัวมีทิศทางไปในลักษณะเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม แม้ตัวเลขผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจในท้ายที่สุดอาจจะคล้ายกัน แต่ปัจจัยที่ทำให้เกิดตัวเลขดังกล่าวของไทยอาจไม่ได้เหมือนกับญี่ปุ่นทั้งหมด ขณะเดียวกันไทยยังมีศักยภาพทั้งด้านการผลิตและภาคบริการที่ยังไม่ได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่

ทั้งนี้ ปัญหาดังกล่าวไม่ได้เป็นปัญหาใหม่ของไทยและมีการพูดถึงกันมานานแล้ว ซึ่งปัจจุบันทุกภาคส่วนให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ โดยเฉพาะการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างของประเทศ

ปราณี สุทธศรี ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ในงาน BOT Monthly Briefing ภาวะเศรษฐกิจและการเงินเดือน ก.ค. 2569 

ในส่วนของ ธปท. ก็ได้แก้ปัญหาหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูง โดยที่ผ่านมาได้ออกมาตรการหลายด้านเพื่อช่วยให้ภาคครัวเรือนสามารถเดินหน้าต่อได้ โดยต้นตอสำคัญของปัญหาหนี้ครัวเรือน คือ รายได้ของประชาชนไม่เพียงพอกับรายจ่ายและไม่เพียงพอต่อการชำระหนี้

ทั้งนี้มาตรการของ ธปท. มีทั้งโครงการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” การส่งเสริมให้มีการปรับโครงสร้างหนี้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงการกำกับการให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบ โดยสินเชื่อประเภท Buy Now Pay Later หรือ BNPL ก็เป็นหนึ่งในประเด็นที่อยู่ภายใต้การดำเนินการเพื่อช่วยแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน

นอกจากนี้ ยังมีความพยายามลดต้นทุนการใช้บริการทางการเงินต่าง ๆ และเพิ่มการเข้าถึงสินเชื่อของประชาชน อย่างไรก็ตาม ธปท. มองว่า หัวใจสำคัญของการแก้ปัญหาในระยะยาวยังอยู่ที่การเพิ่มรายได้ให้ประชาชน ขณะที่อัตราดอกเบี้ยที่อยู่ในระดับต่ำในปัจจุบัน ก็เป็นหนึ่งในเครื่องมือของ ธปท. ที่ช่วยสนับสนุนเศรษฐกิจในส่วนนี้

สำหรับระยะข้างหน้า ธปท. มองว่ายังมีความหวังจากนโยบายของภาครัฐ โดยเฉพาะ พ.ร.ก.เงินกู้วงเงิน 2 แสนล้านบาท ที่จะนำไปใช้ในเรื่องการปรับโครงสร้างและการเปลี่ยนผ่านเศรษฐกิจ ซึ่งคาดว่าจะเป็นอีกมาตรการหนึ่งที่เข้ามาช่วยเสริมการแก้ปัญหาได้ในอนาคต

ขณะเดียวกัน แม้ไม่มีมาตรการเพิ่มเติม เศรษฐกิจไทยก็ยังมีภาคส่วนที่สามารถนำศักยภาพมาใช้ได้มากกว่าปัจจุบัน โดยเฉพาะในช่วงที่ผ่านมาไทยมีการลงทุนด้านดิจิทัลเข้ามาจำนวนมาก หากสามารถเปลี่ยนจากการลงทุนเหล่านี้ไปสู่การเปลี่ยนผ่านในภาคธุรกิจด้วยการใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ ก็จะเป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยเพิ่มได้ โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยมาตรการเพิ่มเติมจากภาครัฐ หรือ ธปท.

กรุงศรีปรับคาดการณ์เศรษฐกิจไทยปีนี้โต 2.1%

วิจัยกรุงศรีคาดว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2569 จะเติบโต 2.1% ปรับขึ้นจาก 1.9% ในการคาดการณ์ครั้งก่อน โดยมีปัจจัยสนับสนุนจากการลงทุนภาคเอกชน การส่งออก และมาตรการภาครัฐซึ่งจะช่วยประคองการเติบโตในช่วงครึ่งหลังของปี แต่แรงกดดันจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ความไม่แน่นอนของมาตรการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ และความเสี่ยงจากภาวะเอลนีโญ (El Niño) ตลอดจนข้อจำกัดเชิงโครงสร้างภายในประเทศ คาดว่าจะทำให้แรงส่งของเศรษฐกิจโดยรวมยังอ่อนแอ

แม้ว่าเศรษฐกิจไทยในไตรมาสที่ 2 ปี 2569 ขยายตัวชะลอลงสู่ 1.9% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ผลกระทบจากสถานการณ์ในตะวันออกกลางที่กดดันเศรษฐกิจไทย ทั้งการบริโภคภาคเอกชน การใช้จ่ายภาครัฐ และการท่องเที่ยว อีกทั้งการนำเข้าที่เร่งตัวยังส่งผลให้ไทยขาดดุลบัญชีเดินสะพัดเป็นครั้งแรกในรอบ 8 ไตรมาส

อย่างไรก็ตาม เศรษฐกิจไตรมาส 2 เติบโตดีกว่าคาด โดยมีแรงขับเคลื่อนหลักมาจากการขยายตัวของการส่งออกและการลงทุนภาคเอกชน รวมถึงการสะสมสินค้าคงคลัง

ด้านอัตราดอกเบี้ยนโยบาย คาดว่าคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) จะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ระดับ 1.00% ต่อปี  ตลอดช่วงที่เหลือของปี แม้อัตราเงินเฟ้ออาจเพิ่มขึ้นสูงกว่ากรอบเป้าหมายของทางการในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปีนี้ แต่คาดว่าจะกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายภายในครึ่งแรกของปี 2570

ขณะที่การเติบโตของเศรษฐกิจไทยยังอยู่ต่ำกว่าระดับศักยภาพ และอุปสงค์ในประเทศยังไม่ฟื้นตัว ซึ่งจะทำให้การส่งผ่านต้นทุนไปสู่เงินเฟ้อรอบถัดๆ ไป (Second-round effects) ยังคงอยู่ในวงจำกัด นอกจากนี้ การเติบโตของสินเชื่อโดยเฉพาะกลุ่ม SMEs ยังคงอ่อนแอ ดังนั้น นโยบายการเงินจึงมีแนวโน้มที่จะเอื้อต่อภาวะการเงินและช่วยประคองการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจต่อไป

ไทยเสี่ยงเจอสหรัฐเพิ่มภาษีนำเข้า

พิมพ์นารา หิรัญกสิ หัวหน้าทีมวิจัยเศรษฐกิจ และผู้บริหารสายงานวิจัย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน)  กล่าวว่าวิจัยกรุงศรีได้ปรับเพิ่มประมาณการเศรษฐกิจไทยปี 2569 สู่ระดับ 2.1% จากเดิมคาดไว้ที่ 1.9% โดยสะท้อนผลของปัจจัยสำคัญ

1. เศรษฐกิจไทยในไตรมาสสองที่ขยายตัวดีกว่าคาด ประกอบกับแรงส่งจากการลงทุนภาคเอกชนและการส่งออก ซึ่งส่งผลบวกต่อการประมาณการ
2. แรงหนุนจากมาตรการภาครัฐ โดยเฉพาะโครงการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ และการส่งเสริมการลงทุนผ่านโครงการ Thailand FastPass อย่างไรก็ดี ผลบวกต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอาจจำกัด เนื่องจากโดยทั่วไปแล้ว โครงการด้านพลังงาน เช่น โซลาร์เซลล์ และส่วนประกอบรถ EV มักมีสัดส่วนการนำเข้าค่อนข้างสูง อีกทั้งอัตราการเบิกจ่ายงบลงทุนในแต่ละปีงบประมาณมักอยู่ในระดับที่ไม่สูงมากนัก
3. ภาวะเอลนีโญ ที่อาจกระทบผลผลิตและรายได้ของภาคเกษตร ซึ่งส่งผลเชิงลบต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจ

ในระยะข้างหน้า เศรษฐกิจไทยยังคงเผชิญความท้าทายหลายปัจจัย

• ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะสถานการณ์ในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้ออาจทำให้ต้นทุนพลังงานและค่าขนส่งยังคงอยู่ในระดับสูง
• ความไม่แน่นอนเกี่ยวกับมาตรการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ โดยเฉพาะการเก็บภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ตามมาตรา 301 ในประเด็นการใช้กำลังการผลิตส่วนเกิน นอกจากนี้ ในรายงาน “The Great Transshipment Scam” ของสหรัฐฯ​ ยังระบุว่า ไทยอยู่ในกลุ่ม Tier 2 หรือประเทศที่มีการส่งผ่านสินค้าปริมาณสูงและเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานจีน ซึ่งเสี่ยงที่สหรัฐฯ จะตรวจสอบการส่งออกสินค้าของไทยเข้มงวดขึ้น และอาจเสี่ยงต่อการเก็บภาษีนำเข้าเพิ่มเติม
• ข้อจำกัดด้านการคลัง และความเสี่ยงจากการชะลอลงของการใช้จ่าย (Payback effect) ภายหลังมาตรการกระตุ้นสิ้นสุดลง
• ปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น ความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตที่ลดลง หนี้ครัวเรือนที่ยังอยู่ในระดับสูง รวมถึงการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์และกำลังแรงงานที่หดตัว

แม้ปัจจัยเสี่ยงจากภายนอกจะส่งผลกระทบต่อหลายประเทศ แต่ภาวะเอลนีโญและข้อจำกัดเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจอาจทำให้ไทยเผชิญความเสี่ยงและความท้าทายที่ค่อนข้างมาก

ดังนั้น การดำเนินนโยบายเศรษฐกิจที่มีประสิทธิภาพ ตรงจุด และมุ่งแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง ควบคู่กับการรักษาพื้นที่ทางนโยบาย (Policy space) เพื่อรองรับความไม่แน่นอน จึงมีความสำคัญต่อการรักษาแรงส่งของเศรษฐกิจไทยในระยะต่อไป

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง : 

• กนง.คงดอกเบี้ยนโยบาย 1% จับตาเงินเฟ้อสูงถึงต้นปี 70
• สศช.เพิ่มเป้าจีดีพีปี’69 โต 2.2% สวนทางเศรษฐกิจโลกเสี่ยงสูง
• หากเราจะเสิร์ฟชาไทยในถ้วยชาเขียว: ข้อคิดบางประการเกี่ยวกับภาษีบ้านเกิดเมืองนอน