ภาครัฐเดินหน้าศึกษา กักเก็บก๊าซคาร์บอน “อ่าวไทยตอนบน”

รัฐบาลของอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เริ่มบริหารประเทศในช่วงเวลาที่จำกัด และยุบสภาเร็วกว่าเดิม ซึ่งในช่วงเริ่มต้นการบริหารงาน ได้ประกาศนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจที่เรียกว่า “Big Quick Win” ในหลายด้าน รวมถึงด้านพลังงานของประเทศ

โครงการพัฒนาการดักจับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CCS) เป็นหนึ่งในมาตรการด้านพลังงาน แต่ด้วยความซับซ้อนและต้องใช้เวลา รัฐบาลทำได้เพียงให้หน่วยงานศึกษา โดยคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบตามที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เสนอเมื่อ 6 ม.ค. 69

ครม.มีมติ เมื่อ 28 ก.พ. 66 เห็นชอบร่างบันทึกความร่วมมือว่าด้วยการเป็นหุ้นส่วนด้านเทคโนโลยีการดักจับ การใช้ประโยชน์ และการกักเก็บคาร์บอนระหว่างกระทรวงพลังงานของไทยและกระทรวงเศรษฐกิจ การค้าและอุตสาหกรรมของประเทศญี่ปุ่น

บันทึกความร่วมมือมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการลดการปล่อยคาร์บอนในภาคพลังงานและมุ่งสู่การเปลี่ยนผ่านทางพลังงานร่วมกัน โดยมีขอบเขตความร่วมมือ เช่น การแลกเปลี่ยน ข้อมูลทางสถิติด้านพลังงานที่สามารถเปิดเผยได้ การแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญระหว่าง 2 ประเทศและการส่งเสริมการลงทุนร่วมกันระหว่าง 2 ประเทศ หรือในประเทศที่ 3

บันทึกความร่วมมือฯ เพื่อร่วมศึกษาและพัฒนาเทคโนโลยี CCS ระหว่างสองประเทศ โดยมีพื้นที่อ่าวไทยตอนบนเป็นพื้นที่เป้าหมายของการศึกษาและเข้าสำรวจเพื่อประเมินศักยภาพการกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นหิน เนื่องจากการสำรวจเบื้องต้นพบว่า ชั้นหินอุ้มน้ำเค็มบริเวณพื้นที่อ่าวไทยตอนบนอาจมีศักยภาพในการกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อย่างมีนัยสำคัญ

นอกจากนี้ ยังมีระยะทางไม่ไกลจากพื้นที่อุตสาหกรรมในภาคตะวันออก (100 – 200 กิโลเมตร) จึงอาจสามารถใช้รองรับการอัดกลับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ จากแหล่งอุตสาหกรรมภาคตะวันออกซึ่งเป็นแหล่งผลิตก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ขนาดใหญ่ของประเทศได้ ซึ่งจะเป็นการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยให้เป็นศูนย์กลางการผลิตอุตสาหกรรมของภูมิภาคที่มีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในอนาคต

แต่จะมีกิจกรรมหลักเป็นการศึกษาและประเมินศักยภาพการกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของชั้นหินใต้ดินและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสำหรับดักจับ กักเก็บ และอัดกลับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ดังกล่าว ซึ่งต้องมีการอนุมัติ อนุญาต รวมถึงการให้สิทธิเข้าไปดำเนินการต่าง ๆ เช่นเดียวกับ กิจกรรมสำรวจปิโตรเลียม ซึ่งเป็นภารกิจของกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน

ให้หน่วยงานรัฐเดินหน้าศึกษาและเตรียมการได้

แต่ปัจจุบันยังไม่มีหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการศึกษาศักยภาพและประยุกต์ใช้เทคโนโลยี CCS โดยตรง และไม่มีกฎหมายบังคับเกี่ยวกับกิจกรรม CCS เป็นการเฉพาะ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) จึงต้องเสนอครม.มอบหมายภารกิจให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้