บริหารงานภาครัฐ
ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารถูกเผยแพร่อย่างรวดเร็ว การทำนโยบายที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางกลายเป็นสิ่งจำเป็นที่ช่วยสร้างความโปร่งใสและสร้างความเชื่อมั่นในการทำงานของรัฐ เนื่องจากการเข้าถึงข้อมูลที่ง่ายขึ้นทำให้ประชาชนตระหนักรู้ถึงสิทธิ และสามารถตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลได้สะดวกมากขึ้น
แม้การเข้าถึงข้อมูลจะมากขึ้น แต่กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนอาจยังไม่เป็นไปอย่างสะดวกเท่าไร อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วมของประชาชนในการออกแบบและกำหนดนโยบายไม่เพียงแต่ทำให้ความต้องการที่แท้จริงของประชาชนได้รับการตอบสนอง แต่ยังช่วยลดช่องว่างระหว่างรัฐบาลและประชาชน ส่งผลให้นโยบายที่ออกมามีความยั่งยืนและได้รับการยอมรับจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง
หลักการของนโยบายที่ประชาชนมีส่วนร่วม คือ การเปิดกว้างให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางของสังคม การสนับสนุนให้ประชาชนมีบทบาทในการตัดสินใจจะนำไปสู่การเพิ่มพูนความโปร่งใส ความยุติธรรม และความรับผิดชอบในกระบวนการตัดสินใจ การรวมเอามุมมองที่หลากหลายจากประชาชนจะช่วยให้นโยบายมีคุณภาพและประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เมื่อประชาชนรู้สึกเป็นเจ้าของนโยบายที่เกิดขึ้น พวกเขาจะมีความพร้อมที่จะปฏิบัติตามและสนับสนุนการดำเนินการตามนโยบายนั้น ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ในการเข้าร่วมกระบวนการทางการเมืองอย่างมีประสิทธิภาพ
การมีส่วนร่วมกำหนดนโยบายช่วยลดโอกาสเกิดการทุจริต
นโยบายที่มีประชาชนเป็นส่วนร่วมยังถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการต่อต้านคอร์รัปชัน เมื่อประชาชนมีบทบาทในการกำหนดและตรวจสอบนโยบาย จะช่วยลดโอกาสในการเกิดการทุจริตที่เกิดจากความไม่โปร่งใสและการขาดการตรวจสอบ การสร้างเครือข่ายการตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพจากประชาชนจะช่วยป้องกันและปราบปรามการทุจริตได้อย่างยั่งยืน การดำเนินงานในรูปแบบนี้ไม่เพียงแต่จะเพิ่มความโปร่งใสในกระบวนการออกนโยบาย แต่ยังส่งเสริมการมีส่วนร่วมและการสนับสนุนจากประชาชนในทุกระดับ
ในปัจจุบัน ยังมีหลายองค์กรที่พยายามสร้างโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการทำนโยบาย เช่น โครงการของภาคประชาสังคมที่เชิญชวนให้ประชาชนเสนอความคิดเห็นเพื่อปรับปรุงนโยบาย แม้จะมีอุปสรรคมากมาย แต่ก็มีความพยายามในการสร้างระบบที่เปิดให้ประชาชนสามารถเข้ามามีบทบาทได้ ซึ่งเป็นการก้าวไปข้างหน้าในทิศทางที่ดี การพัฒนานโยบายที่ตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนถือเป็นการสร้างรากฐานที่มั่นคงในการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน ประเทศไทยที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและความคิดเห็นสามารถใช้ประโยชน์จากความหลากหลายนี้ในการพัฒนานโยบายเพื่อให้ตอบสนองความต้องการของประชาชนที่แท้จริง
สิ่งที่ต้องเริ่มต้นทำทันทีเพื่อแก้ปัญหาคอร์รัปชัน
เมื่อมองย้อนกลับไปที่การแก้ไขปัญหาคอร์รัปชัน สิ่งที่จำเป็นต้องเริ่มต้นทันที คือ การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมตั้งแต่การออกแบบนโยบายไปจนถึงการจัดตั้งกลไกการตรวจสอบที่เปิดเผย การใช้เทคโนโลยีเพื่อติดตามความคืบหน้าของการดำเนินการจะช่วยเพิ่มความโปร่งใสและลดโอกาสในการเกิดการทุจริต รัฐบาลควรสร้างช่องทางที่หลากหลายในการรับฟังความคิดเห็น เช่น การจัดเวทีสาธารณะหรือการใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเสรี เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างเท่าเทียมกัน
การสนับสนุนการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันถือเป็นส่วนสำคัญที่สามารถทำให้การดำเนินนโยบายมีความโปร่งใสและยั่งยืนมากขึ้น โดยเฉพาะในบริบทของประเทศไทยที่มีปัญหาคอร์รัปชันเชิงนโยบายอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เรื่องใกล้ตัวอย่างสุขภาพจิตที่มองเผิน ๆ อาจไม่ได้เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชัน แต่การสร้างเมืองที่โอบรับสุขภาพจิตอาจช่วยลดความเครียดและความวิตกกังวลของประชาชน แต่ยังสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมทางสังคมและการเมือง ซึ่งจะช่วยให้ประชาชนรู้สึกมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมและเป็นกำลังสำคัญในการต่อต้านคอร์รัปชัน
หรือประเด็นระหว่างประเทศอาจใช้การทำงานร่วมกันในระดับนานาชาติและภูมิภาคมาเป็นกุญแจสำคัญในการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันในประเทศไทย โดยการแลกเปลี่ยนประสบการณ์และแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดจากประเทศอื่น ๆ จะช่วยเสริมสร้างกลไกที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
นอกจากนี้ การแก้ไขความยากจนในภาคอีสานซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความเปราะบางทางเศรษฐกิจถือเป็นอีกกลไกหนึ่งที่ช่วยส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืนและลดโอกาสในการเกิดคอร์รัปชันที่อาจเกิดจากความไม่เท่าเทียมกันทางสังคม การบังคับใช้กฎหมาย Anti-SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation) อย่างจริงจังที่จะเป็นกลไกสำคัญในการปกป้องประชาชนจากการฟ้องร้องที่มีเจตนาไม่ดี ซึ่งมักจะเกิดขึ้นเมื่อมีการวิพากษ์วิจารณ์หรือสอบถามเกี่ยวกับการดำเนินงานของรัฐ อีกทั้ง ช่วยให้ประชาชนสามารถแสดงความคิดเห็นและเข้าร่วมในการตรวจสอบนโยบายอย่างเปิดเผยและปลอดภัย
สร้างพื้นที่ติดตามตรวจสอบการทำงานภาครัฐ
การสร้างธรรมาภิบาลที่ดีจะทำให้การบริหารจัดการของรัฐมีความชัดเจนและเป็นธรรม ซึ่งจะนำไปสู่ความเชื่อมั่นจากประชาชน หรือการเสริมสร้างความหวังในการต่อต้านการคอร์รัปชันเชิงนโยบายผ่านการการปรับใช้เทคโนโลยีสำหรับระบบการอนุมัติที่มีประสิทธิภาพ ใช้เทคโนโลยีในการติดตามและตรวจสอบการดำเนินงานของนโยบายจะช่วยเพิ่มความโปร่งใสและลดโอกาสในการเกิดการทุจริต
อีกส่วนที่สำคัญไม่แพ้การทำงานของภาครัฐคือ การต่อสู้กับคอร์รัปชันในภาคเอกชนก็เป็นอีกด้านหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม โดยการสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการตรวจสอบและป้องกันการทุจริตจะช่วยให้เกิดความรับผิดชอบร่วมกันและสร้างความไว้วางใจในระบบเศรษฐกิจ
รวมถึงการติดตามนโยบายแก้ปัญหาคอร์รัปชันเป็นอีกก้าวหนึ่งที่สามารถสร้างความชัดเจนในการดำเนินงานและการใช้ทรัพยากรของรัฐ การมีการตรวจสอบอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและสามารถแสดงความคิดเห็นหรือมีส่วนร่วมในการปรับปรุงนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในภาพรวม การสนับสนุนการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันในประเทศไทยจึงต้องมุ่งเน้นที่การสร้างระบบที่เปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบและพัฒนานโยบายอย่างจริงจัง ซึ่งจะเป็นการสร้างรากฐานที่มั่นคงในการต่อสู้กับปัญหาคอร์รัปชันและส่งเสริมการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน
การสร้างพื้นที่สำหรับทุกคนในการติดตามและตรวจสอบการทำงานของรัฐสามารถทำได้ผ่านแพลตฟอร์มที่ชื่อว่า “Policy Watch” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เปิดให้ประชาชนสามารถเข้ามาร่วมกันติดตามและตรวจสอบนโยบายต่าง ๆ ที่รัฐบาลกำหนดอย่างต่อเนื่อง ผ่านการให้ข้อมูลที่โปร่งใสและเข้าถึงง่าย การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการนี้จะช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจในรัฐบาลและการบริหารงานสาธารณะ โดยผู้เขียนมีข้อเสนอแนะเพื่อพัฒนาการแก้ไขปัญหาทุจริตคอร์รัปชันให้ยั่งยืนผ่านการมีส่วนร่วม ดังนี้
- การจัดเวทีสาธารณะ: ควรจัดเวทีสาธารณะเพื่อให้ประชาชนได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับนโยบายต่าง ๆ ที่รัฐบาลกำลังดำเนินการอยู่ โดยใช้รูปแบบการประชุมหรือฟอรัมที่เปิดให้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเสรี
- การใช้เทคโนโลยีในการตรวจสอบ: สร้างแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ที่ประชาชนสามารถรายงานปัญหาหรือข้อร้องเรียนเกี่ยวกับนโยบายและการดำเนินการของรัฐบาล เพื่อให้สามารถตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส
- การสร้างระบบการศึกษาเกี่ยวกับนโยบาย: พัฒนาหลักสูตรหรือเวิร์กชอปเกี่ยวกับการทำงานของรัฐบาลและนโยบายสาธารณะ เพื่อเพิ่มพูนความรู้และความเข้าใจของประชาชนในการเข้าร่วมกระบวนการทางการเมือง
- การสร้างกลไกการประเมินผลนโยบายโดยประชาชน: ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการประเมินผลกระทบของนโยบายที่ออกมา โดยการสำรวจหรือการจัดทำรายงานที่มีข้อมูลสะท้อนความคิดเห็นของประชาชน
- การเชื่อมโยงกับองค์กรระหว่างประเทศ: สร้างความร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศในการจัดฝึกอบรมหรือแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการต่อต้านคอร์รัปชันและการสร้างธรรมาภิบาลที่ดี เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของประชาชนในการตรวจสอบการทำงานของรัฐ
การสร้างนโยบายที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางจะไม่เพียงแต่เป็นทางออกในการแก้ปัญหาคอร์รัปชัน แต่ยังสร้างสังคมที่มีความเป็นธรรมและเสริมสร้างความมั่นคงให้กับประเทศไทยในอนาคต ทั้งนี้ ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมในการสร้างการเปลี่ยนแปลงในสังคม โดยการร่วมแสดงความคิดเห็นและใช้แพลตฟอร์ม Policy Watch ที่เปิดโอกาสให้มีการแสดงความคิดเห็นและตรวจสอบนโยบายของภาครัฐ เพื่อสร้างสังคมที่โปร่งใสและปลอดจากการทุจริต
อ้างอิง
- Aghion, P., & Tirole, J. (1997). Formal and real authority in organizations. Journal of Political Economy, 105(1), 1-29. https://doi.org/10.1086/262100
- Akerlof, G. A., & Kranton, R. E. (2000). Economics and identity. The Quarterly Journal of Economics, 115(3), 715-753. https://doi.org/10.1162/003355300555088
- Banerjee, A. V., & Duflo, E. (2011). Poor economics: A radical rethinking of the way to fight global poverty. PublicAffairs.
- Berman, E. P. (2006). Creating the market university: How academic science became an economic engine. Princeton University Press.
- Chalmers, M. (2020). Corruption and transparency: A comparative analysis. International Journal of Public Sector Management, 33(4), 435-450. https://doi.org/10.1108/IJPSM-03-2019-0096
- Della Porta, D., & Vannucci, A. (1999). Corrupt exchanges: Actors, resources, and mechanisms of political corruption. The European Journal of Sociology, 40(1), 1-24. https://doi.org/10.1017/S0003975600002659
- Evans, P. (2014). Development as institutional change: The pitfalls of monocropping and the joys of mixing. World Politics, 66(1), 98-132. https://doi.org/10.1017/S0043887113000236
- Fukuyama, F. (2013). What is governance? Governance: An International Journal of Policy, Administration, and Institutions, 26(3), 347-368. https://doi.org/10.1111/gove.12035
- Grindle, M. S. (2004). Good enough governance: Poverty reduction and reform in developing countries. Governance: An International Journal of Policy, Administration, and Institutions, 17(4), 525-548. https://doi.org/10.1111/j.0952-1895.2004.00245.x
- Heywood, P. M. (2013). Political corruption: Problems and solutions. Journal of Democracy, 24(3), 33-47. https://doi.org/10.1353/jod.2013.0051
- Jomo, K. S., & Chowdhury, A. (2016). The political economy of corruption: A new perspective. Asian Economic Policy Review, 11(1), 88-107. https://doi.org/10.1111/aepr.12101
- La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., & Shleifer, A. (1999). The quality of government. Journal of Law, Economics, & Organization, 15(1), 222-279. https://doi.org/10.1093/jleo/15.1.222
- Ostrom, E. (2010). Beyond markets and states: Polycentric governance of complex economic systems. American Economic Review, 100(3), 641-672. https://doi.org/10.1257/aer.100.3.641
- Schedler, A. (2002). The Menu of Manipulation. Journal of Democracy, 13(2), 36-50. https://doi.org/10.1353/jod.2002.0030
- Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1993). Corruption. The Quarterly Journal of Economics, 108(3), 599-617. https://doi.org/10.2307/2118402
- Smith, J. M. (2017). Participatory governance: The role of civil society in fighting corruption. Public Administration Review, 77(1), 67-79. https://doi.org/10.1111/puar.12623
- Transparency International. (2022). Corruption perceptions index 2022. Retrieved from https://www.transparency.org/en/cpi/2022/index/nzl
- UNDP. (2016). The role of public participation in promoting transparency and accountability. United Nations Development Programme. Retrieved from https://www.undp.org/publications/role-public-participation-promoting-transparency-and-accountability
- Williams, A. (2014). The relationship between transparency and accountability in public governance. Public Management Review, 16(5), 735-757. https://doi.org/10.1080/14719037.2013.815007
- World Bank. (2017). World development report 2017: Governance and the law. World Bank Publications.
