ชนกนันท์ เจริญบริบูรณ์

จนถึงวันนี้ สงครามก็ดำเนินมาแล้วกว่า 1 เดือน ยังไม่มีท่าทีว่าจะจบลงอย่างไร เป็นสงครามที่หาข้อเท็จจริงได้ยากว่าผู้นำของสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ กำลังสื่อสารอะไรกับโลกเพราะ คำพูดของทรัมป์เชื่อถือได้ยาก และต้องตั้งคำถามว่าอะไรคือความจริง ในขณะที่โลกก็รู้น้อยมากเกี่ยวกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในอิหร่าน

กลับมาอีกครั้งของนโยบาย "เรียนฟรี เรียนฟรีมีงานทำ เรียนได้ทุกที่ทุกเวลา" เป็นคำกล่าวที่เราคุ้นเคยกัน แต่ "การศึกษา" ก็ยังไม่ใช่ประเด็นชูขึ้นมาเป็นนโยบายหลักหรือเร่งด่วน ดังนั้น อนาคตของประเทศจะแย่ย่ำ หากการศึกษาไม่ได้รับการปฏิรูปอย่างจริงจัง และคนในสังคมทำได้เพียงแต่ "บ่น" เรื่องการศึกษาคุณภาพต่ำ

“เราอยู่ในสงครามโลก“ เป็นช่วงเวลาที่คนเริ่มกล่าวถึงกันมากในช่วงเวลานี้ จากความขัดแย้ง “แบบคลาสสิก“ ทั้งทางเศรษฐกิจ ทางการทหาร เทคโนโลยี และการเพิ่มงบประมาณทางการทหาร และในช่วงที่ผ่านมา เกิดสงครามบ่อยครั้งอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนนับตั้งแต่สงครามโลก นั่นเป็นสัญญาณสงครามแบบใหม่กำลังเกิดขึ้น

บทเรียนจากระเบียบโลกโดยประเทศมหาอำนาจ ได้สร้างความรุนแรงและความไม่มั่นคงไปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นสงครามด้วยอาวุธ สงครามการค้า และการช่วงชิงทรัพยากรจำเป็น หรือ แม้วิกฤตสิ่งแวดล้อมธรรมชาติที่แก้ไม่ได้จากการัดเอาเปรียบ ขณะนี้เริ่มมีความเคลื่อนไหวมากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อหาทางออกใหม่ โดยประเทศระดับกลาง

สำรวจความเคลื่อนไหวของประเทศในเอเชียที่ต้องรับมือกับวิกฤตน้ำมัน เนื่องจากหลายประเทศในเอเชีย ซึ่งเป็นภูมิภาคที่พึ่งพาน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากตะวันออกกลางสูงมาก โดยเฉพาะพลังงานผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้สงครามครั้งนี้ส่งผลโดยตรงและเป็นวงกว้าง

สงครามไม่ได้แค่สร้างความสั่นสะเทือนให้แก่ภาคพลังงาน แต่ยังส่งผลกระทบไปยังอุตสาหกรรมอื่น ๆ ทั่วโลก เพราะห่วงโซ่อุปทานโลก หรือ Global Supply Chain ในทุกวันนี้มีการพึ่งพากันสูง และความเสี่ยงที่สูงอีกด้วย แต่สุดท้าย ผลกระทบที่รุนแรงจริง ๆ อาจจะเป็น “อาหาร” ที่อยู่บนโต๊ะ เมื่อตื่นขึ้นมาพบว่าหายไปเสียแล้ว

มีความเป็นไปได้สูง ปรากฏการณ์เอลนีโญ จะกลับมาในช่วงกลางปี ในขณะที่สภาวะเป็นกลาง หรือ เอนโซ่ และลานีญาจะค่อย ๆ ลดลง กรมอุตุโลกฯ ชี้ ผลกระทบในแต่ละพื้นที่จะต่างกัน มีโอกาสที่บางพื้นที่จะ 'รุนแรง' กว่าที่ไหนๆ ควรเตรียมรับมือกับสภาพอากาศที่จะเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่

ในวันที่ระเบียบโลกเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง จากบทบาทประเทศมหาอำนาจ ทั้งทางเศรษฐกิจและสงครามในหลายภูมิภาค ชี้ให้เห็นว่าระเบียบโลกเดิมกำลังสั่นคลอนอย่างรุนแรง ไม่มีใครยึดกฎกติการะหว่างประเทศอีกต่อไป ทำให้เกิดมุมมองไปที่การสิ้นสุด"โลกาภิวัฒน์" แต่อีกด้านกลับเห็น "โลกาภิวัฒน์ใหม่" กำลังก่อตัวขึ้น

OECD เสนอให้ไทยปรับใหญ่อุตสาหกรรมปิโตรเคมี หากต้องการบรรลุ Net Zero ภายในปี 2050 ระบุคนไทยใช้พลาสติกปีละ 84 กก./คน ผลิตขยะสูงถึง 76 กิโลกรัมต่อหัว ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลก อุตสาหกรรมพลาสติกของไทยมีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 16 ปล่อยคาร์บอนปริมาณที่สูงมาก ขณะที่มีความพร้อมผลิตไบโอพลาสติก แต่ยังน้อยมาก