ชนกนันท์ เจริญบริบูรณ์

สติกลิตซ์ มองโลกกำลังเข้าสู่ยุคจักรวรรดินิยม ภายใต้เงา "โดนัลด์ ทรัมป์" หวังจะจบลงด้วยการเลือกตั้งครั้งหน้า  ชี้ลัทธิทรัมป์ มุ่งใช้อำนาจที่เหนือกว่าและยากต่อการคาดเดา กลายเป็นเรื่องที่อันตรายและเป็นเรื่องใกล้ตัวมากขึ้น ระบุเป็นยุคสมัยแห่ง 'kakistocracy' หรือการปกครองโดยกลุ่มคนที่เลวร้ายที่สุด

ในยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ภาพจำของสงครามที่เคยมีอยู่ก็อาจเปลี่ยนไปด้วย บางทีเราอยู่ใน "สงครามโลกครั้งที่ 3" แล้ว ทุกวันนี้แต่ละประเทศต่างมุ่งหาความมั่นคงให้ประเทศของตน ในขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเป็นเรื่องอ่อนไหว แต่ในเวลาเดียวกันก็เป็นเครื่องมือที่รัฐบาลนำมาใช้เพราะแสดงจุดยืนและอำนาจบนเวทีโลก

ในขณะที่หลายประเทศเผชิญกับการเติบโตของจำนวนประชากรโดยรวมที่ลดลง จากจำนวนเด็กที่เกิดน้อยลง แต่มหานครยังเพิ่มขึ้นอยู่เรื่อยๆ เพราะคนจำนวนมากยังเดินทางเข้ามาอาศัยอยู่ในเมืองเพื่อชีวิตที่ดีกว่า รายงานฉบับนี้พาไปดูการเคลื่อนย้ายของคนและทิศทางในอนาคต

เริ่มต้นปี 69 ด้วยลานีญาที่อ่อนกำลังลง หลังจากที่ปรากฎการณ์ลานีญาอยู่มาตั้งแต่ช่วงกลางปี 68 และคาดว่าจะเข้าสู่สภาวะปกติหรือเป็นกลางในช่วงเดือน เม.ย. 69 สภาพอากาศกำลังเข้าสู่ “เอลนีโญ” ในช่วงครึ่งปีหลัง แต่จะทำให้เกิดภาวะแห้งแล้งรุนแรงหรือไม่ ยังเป็นสถานการณ์ที่ต้องจับตาดูอย่างใกล้ชิด

WIR 2026 รายงานความเหลื่อมล้ำในไทยอยู่ระดับรุนแรง ผ่านไปกว่า 40 ปี ยังไม่ดีขึ้น คนสุดรวย 1% หรือราว 7 แสนคนทั่วประเทศ มีรายได้เกือบ 20% ของรายได้ทั้งประเทศ และครองทรัพย์สินกว่า 30% ของมูลค่าทรัพย์สินของประเทศ ทำให้ไทยติดอันดับกลุ่มประเทศที่มีความเหลื่อมล้ำมากที่สุดในโลก

ถึงแม้การติดตั้งโซลาร์เซล์จะเป็นการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด แต่หากไร้มาตรการการดูแลซากแผงโซลาร์ที่ยั่งยืน สุดท้ายก็การใช้พลังงานสะอาดก็อาจเป็นการเพิ่มมลพิษอยู่ดี รัฐควรเร่งหาวิธีการจัดการซากโซลาร์ที่ยั่งยืนและกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้น้อยที่สุด

แม้ว่าการประชุม COP30 ไร้ข้อสรุปด้านการลดใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล เพื่อแก้ปัญหาโลกร้อนที่ต้นตอ หลังภัยจากธรรมชาติเกิดถี่ขึ้นและรุนแรงมากกว่าเดิม แต่ระบบการแจ้งเตือนภัย เป็นสิ่งจำเป็นและรอไม่ได้ จี้ประเทศพัฒนาแล้ว ทุ่มลงทุนช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนา

ขณะที่คนไทยรออากาศหนาวเย็นอย่างใจจดใจจ่อ หลังจากกรมอุตุนิยมวิทยาประกาศว่าประเทศไทยจะเข้าสู่ฤดูหนาว เมื่อ 23 ต.ค. 68 แต่หลังจากนั้นไม่กี่วัน พายุไต้ฝุ่น “คัลแมกี” (KALMAEGI) ก่อตัวบริเวณทะเลจีนใต้ กลายเป็นดีเปรสชันพัดผ่านเข้ามาจนเกิดอุทกภัยหลายพื้นที่ช่วงต้นพ.ย. 68 สะท้อนการพยากรณ์อากาศขาดความแม่นยำ

COP30 รายงานสถานการณ์โลกร้อน ทั่วโลกยังปล่อยก๊าซจากฟอสซิลเพิ่มขึ้นทุบสถิติใหม่ ชี้ให้เห็นว่ายังห่างไกลกับเป้าหมายลดอุณหภูมิโลก เพื่อป้องกันหายนะ แม้ว่าตั้งแต่มีข้อตกลงปารีส ทั่วโลกลดการปล่อยก๊าซลงได้ แต่ยังไม่เพียงพอ ขณะนี้เจอปัญหาใหญ่คือความร่วมมือแก้ปัญหาจากประชาคมโลก