ชนกนันท์ เจริญบริบูรณ์

ประเมินพ.ร.บ.พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา หลังใช้มา 7 ปี ยังต้องไปต่อ เพราะมีทั้งที่สำเร็จ-ยังต้องทำต่อ ในการปฏิรูปการศึกษา หลังยังมีปัญหาเดิม ๆ ทั้งเรื่องการกระจายอำนาจและการตัดสินใจ ยังต้องพึ่งพาระบบใหญ่ ทั้งงบประมาณและบุคลากร หวังใช้ต่ออีก 7 ปี ซึ่งจะเครื่องมือ "ความหวัง" สำหรับการปฏิรูป

นักวิชาการชำแหละงบการศึกษาของไทย คิดเป็นงบประมาณ 4.7% ต่อ GDP ถือว่าสูงและมีความใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยของประเทศ OECD ที่ 4.9% ที่เป็นประเทศรายได้สูง แต่ปัญหาของการจัดสรรงบประมาณที่มีประสิทธิภาพ และจะทำไม่ได้หากไม่มีข้อมูลที่ดีพอ

โลกกำลังเผชิญกับหายนะทางทะเลครั้งใหญ่ เป็น “Triple Planetary Crisis“ กำลังส่งผลกระทบต่อมหาสมุทร คือ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ และมลพิษ ขณะที่ไทยทิ้งขยะพลาสติกปริมาณมหาศาลและปะการังเสี่ยงสูญพันธุ์

ชำแหละ “นโยบาย Net Zero 2050“ ประกาศได้ แต่ทำยาก ธนาคารโลกชี้เป็นเรื่องยาก เพราะไทยพึ่งพาพลังงานฟอสซิลสูงมาก อีกทั้งมีกฎหมายฉบับทับซ้อนกันและขาดเอกภาพระหว่างหน่วยงาน หากจะทำได้ต้องได้รับความร่วมมือจากภาคเอกชน แต่จะทำได้หรือไม่ ยังเป็นคำถามใหญ่

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก หนักขึ้นเรื่อย ๆ หลังปีที่ผ่านมา อุณหภูมิโลกร้อนขึ้นทุบสถิติใหม่ เป็นปีแห่งการเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศรุนแรง ทำให้หลายภูมิภาคมีสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนไป บางพื้นที่ร้อน บางแห่งแล้งหนัก แต่บางภูมิภาคเผชิญกับฝนตกหนักและอุทกภัยครั้งใหญ่

ความเหลื่อมล้ำยังเป็นปัญหาใหญ่ในระบบการศึกษาไทย เผยเด็กจากครอบครัวฐานะยากจนมีอัตราการเข้าเรียนลดลงกว่าเดิม ยิ่งการศึกษาสูง ยิ่งมีโอกาสน้อย แม้ว่าจะมีข้อมูลว่าการศึกษาที่ดีสามารถแก้ปัญหาความยากจนได้ แต่สถานการณ์กลับแย่ลง

ปี 68 จะเป็นความท้าทายสำคัญของการบริหารจัดการน้ำของประเทศ เมื่อสถานการณ์น้ำและสภาพอากาศมีความใกล้เคียงกับช่วงที่เกิด “มหาอุทกภัย“ ในปี 54 แม้ว่าที่ผ่านมา หลายหน่วยงานมีการพัฒนาเครื่องการติดตามและการป้องกันน้ำท่วมในพื้นที่เสี่ยง แต่จากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศของโลก ทำให้มีความเสี่ยงจะเกิดน้ำท่วมใหญ่

อุตุนิยมวิทยาโลก เตือนลานีญา กำลังกลับมาในช่วงปลายปี ส่งผลให้หลายพื้นที่ในเอเชียแปซิฟิกเกิดฝนตกหนัก ขณะที่ในไทย ยังต้องติดตามอย่างใกล้ชิด เพราะสถานการณ์คล้ายมหาอุทกภัยปี 54 จากพายุและฝนตกหนัก ทำให้ปริมาณน้ำในเขื่อนภาคเหนือเพิ่มขึ้นต่อเนื่องแตะระดับ 80% ความจุอ่าง

OECD ปัญหาใหญ่ของไทยในการยกระดับการพัฒนาประเทศ คือ “ผลิตภาพ“ ในการผลิตต่ำ สาเหตุหนึ่งที่สำคัญ คือ ไทยไม่มีผู้เชี่ยวชาญพอในการยกระดับผลิตภาพของประเทศ ที่สำคัญมีปัญหาเรื่องระบบข้อมูล มีไม่เพียงพอ หรือเอกภาพมากพอจะนำไปใช้งานได้