บทความ

ปัญหาฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อนมลพิษของไทยรุนแรงขึ้น แต่ยังขาดความเป็นเอกภาพ ทั้งด้านกฎหมาย งบประมาณ ฐานข้อมูล การพิสูจน์แหล่งกำเนิดมลพิษ และการบังคับตามคำพิพากษา ถึงเวลาต้องมีกฎหมายเฉพาะฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อน จัดตั้งกองทุนฉุกเฉิน เพิ่มหลักประกันทางการเงินจากผู้ประกอบการ และให้ประชาชนมีส่วนร่วม

สถานการณ์ลักลอบทิ้งขยะอุตสาหกรรมที่เพิ่มมากขึ้น ขณะที่กฎหมาย หน่วยงานรัฐอ่อนแอ ทำให้อิทธิพลมืด เริ่มคุกคามชุมชนที่ลุกขึ้นมาปกป้องพื้นที่จากมลพิษ ถูกคุกคาม ถึงขั้นลงขันตั้งค่าหัว สุเมธ เหรียญพงษ์นาม และ สุนทร คมคาย แกนนำภาคประชาชนที่ออกมาต่อสู้กับปัญหาขยะพิษในพื้นที่ภาคตะวันออก

มูลนิธิบูรณะนิเวศเปิดสถานการณ์ลักลอบทิ้งขยะอุตสาหกรรม มีความรุนแรงมากขึ้นในช่วงรัฐบาลอนุทิน กรมโรงงานอุตสาหกรรมและสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดไม่เข้มงวดการใช้กฎหมาย หลายคดีจับกุมแต่ไม่ส่งฟ้องทำให้การลักลอบทิ้งเพิ่มมากขึ้น

ตัวเลขช็อก! อบต.เกือบ 99% ไม่มีบ่อขยะ ต้องแบกภารกิจจัดการขยะด้วยงบที่จำกัด ท่ามกลางกฎหมายและระเบียบที่ล็อกการลงทุน เมื่อ “ไม่มีเงิน ไม่มีที่ทิ้ง ชุมชนไม่เอา” ปัญหาจึงไม่ได้จบแค่ขยะล้นพื้นที่ แต่เสี่ยงกลายเป็นมลพิษข้ามเขต เสนอ “คลัสเตอร์ยืดหยุ่น” รัฐร่วมเอกชน พลิกวิกฤตขยะท้องถิ่น

ภายในปี 69 กรุงเทพมหานคร จะมีโรงไฟฟ้าจากขยะเพิ่มอีก 2 แห่ง รวมโรงไฟฟ้าขยะหนองแขมแห่งแรกที่ดำเนินไปเมื่อ 10 ปีที่ผ่ามา เป็น 3 แห่ง รวมผลิตไฟฟ้ากว่า 70 เมกะวัตต์ สามารถจัดการขยะได้ 3,700 ตัน/วัน หรือ 40 % ของขยะกทม.ที่มีจำนวนมากถึง 8,000-9,000 ตัน/วัน แต่ยังห่างไกลเป้าหมายที่จะลดฝังกลบเหลือ 21%

โรงไฟฟ้าขยะอ่อนนุช เตรียมเดินเครื่องผลิตไฟฟ้า นับเป็นจุดเริ่มต้นใหม่ของการกำจัดขยะในกทม.โซนตะวันออกและชั้นใน รับขยะได้วันละ 1,000 ตัน และโรงไฟฟ้าขยะแห่งที่ 2 จากทั้งหมด 3 แห่ง แต่ขยะยังเป็นปัญหาใหญ่ของกทม. แม้จะเดินเครื่อง 3 แห่ง แต่กำจัดขยะได้เพียง 2,500 ตัน จาก 10,000 ตัน ที่เหลือยังกลบฝัง

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดไฟฟ้าจากขยะจะมีความต้องการสูงขึ้น จากการส่งเสริมภาครัฐเพื่อจัดการขยะล้นเมือง แต่ก็คงไม่ยั่งยืน เพราะเชื้อเพลิงขยะอาจมีไม่พอป้อนโรงงานผลิตไฟฟ้า และกระบวนการผลิตพลังงานยังก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจก