ทศพร โชคชัยผล

หากต้องการเข้าใจวิกฤตความเชื่อใจ (trust) หรือ ความเชื่อมั่นต่อคณะกรรมการเลือกตั้ง (กกต.) ซึ่งเกิดขึ้นหลายครั้งในประวัติศาสตร์การเมืองไทยยุคใหม่ เราต้องย้อนกลับไปดูถึงจุดกำเนิดของกกต.ว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร และย้อนกลับไปดูเหตุการณ์ในอดีต ก็จะเข้าใจว่ากกต.เกี่ยวพันอย่างไรกับอนาคตประชาธิปไตยไทย

จากกรณี “คิวอาร์โค้ด” และ “บาร์โค้ด” บนบัตรเลือกตั้งปี 69 กำลังกลายเป็นประเด็นสั่นคลอนความเชื่อถือต่อการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) อย่างรุนแรง ในขณะที่กกต.พยายามแถลงชี้แจงตามประเด็นข้อสงสัยในสังคมที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน แต่การชี้แจงก็ยิ่งเพิ่มความสงสัยยิ่งขึ้นไปอีก

ข้อเสนอการปรับขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เพื่อสร้างความมั่นคงทางการคลัง ไม่ใช่เรื่องใหม่ที่มีการหยิบยกขึ้นมากล่าวถึง แต่ทุกครั้งที่ถูกหยิบยกขึ้นมา ชี้ให้เห็นว่าสถานะการคลังของรัฐบาลไม่ดีนัก ทำให้จำเป็นต้องหารายได้เพิ่ม และการพุ่งเป้าไปที่ภาษีมูลค่าเพิ่ม ยังชี้ให้เห็นว่ารัฐบาลมีข้อจำกัดในการหารายได้

สภาฯเผชิญกับความท้าทายอีกครั้ง เมื่อกกร.ออกมาคัดค้านร่างพระราชบัญญัติสำคัญ 3 ฉบับ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงาน แก้ปัญหาหมอกควัน หรือ PM2.5 และกฎหมายโรงงานใหม่ที่คุมโรงงานไม่มีมาตรฐาน เป็นทางแพร่งที่ต้องเลือกระหว่าง "สังคม/กำไร" และจะให้น้ำหนักกับอะไร

"ธีรพัฒน์ อังศุชวาล" นักวิชาการด้านนโยบายสาธารณะ รายงานผลการศึกษา "Policy Watch" ระบุเป็นบทบาทใหม่ของสื่อ ที่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงผ่านกระบวนการทางนโยบายสาธารณะ มองแพลตฟอร์มมีบทบาทสำคัญใน "ภาวะขาดแคลนประชาธิปไตยนโยบายสาธารณะ" ทำให้เกิดข้อถกเถียงและนำเสนอนโยบายที่ดี

การกลับไปกลับมาของ “กัญชาเสรี“ ระหว่างยาเสพติดกับพืชเศรษฐกิจ และนโยบายสถาบันเทิงครบวงจร หรือ “เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์“ แม้ว่าบรรดานักวิเคราะห์ทางการเมืองจะมองว่าสิ่งที่เกิดขึ้นมาจากความขัดแย้งทางการเมือง แต่อีกด้านหนึ่งมาจากความล้มเหลวของการดำเนินนโยบายสาธารณะของไทย

OECD ออกรายงานทบทวนเรื่องกฎหมายและนโยบายการแข่งขันของไทย ในขณะที่อยู่ระหว่างขั้นตอนการพิจารณาไทยเข้าเป็นสมาชิก แต่เมื่อพิจารณารายละเอียดของรายงานฉบับนี้ ทำให้ตั้งข้อสงสัยว่ารัฐบาลไทยจะทำได้จริงหรือ? และหากยึดตามมาตรฐานจริง อีกนานแค่ไหนที่ประเทศไทยจะเข้าเป็นสมาชิก

การเมืองไทยในยุคหลัง ๆ มักจะมีการอ้างเหตุผลแปลก ๆ หลายเรื่อง เมื่อต้องการจะดำเนินนโยบายอะไรสักอย่าง โดยเหตุผลที่มักจะอ้างกันเป็นเหมือนยาสามัญประจำบ้าน คือ มาตรการ หรือนโยบายเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศ แต่เมื่อออกนโยบายมาแล้วก็แทบจะไม่มีการประเมินผลเลยว่ากระตุ้นเศรษฐกิจตามเป้าหมายหรือไม่

ประเด็นการใช้งบประมาณของสำนักงานประกันสังคมกำลังกลายประเด็นที่สนใจของสาธารณชน เนื่องจากปัจจุบันกองทุนประกันสังคมมีสมาชิกกว่า 20 ล้านคน และบริหารเงินกองทุนกว่า 2 ล้านล้านบาท แต่การถกเถียงดูเหมือนจะไม่อาจหาข้อยุติได้ เมื่ออีกฝ่ายหยิบยกระเบียบการเบิกจ่ายตามกฎหมาย กับ อีกฝ่ายมองในมุมของ "ความสมเหตุสมผล"