กว่าสองทศวรรษที่ “บัตรทอง” ได้กลายเป็นเสาหลักสำคัญในการดูแลสุขภาพของคนไทยกว่า 46-47 ล้านคน ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงการรักษา ป้องกันความยากจน และภาวะล้มละลายจากความเจ็บป่วยที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ทว่าระบบอันเป็นความหวังนี้ก็ยังคงเผชิญกับปัญหาเดิม ๆ ที่วนเวียนซ้ำ ๆ จนเกิดคำถามสำคัญว่า ระบบหลักประกันสุขภาพของไทยจะยั่งยืนได้อย่างไร ? และอีก 3 ปีข้างหน้า เราจะเห็นภาพบัตรทอง ล่มสลายลงจริงหรือ?
ธนพลธ์ ดอกแก้ว นายกสมาคมเพื่อนโรคไตแห่งประเทศไทย ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังได้สะท้อนถึง “ผู้ป่วยโรคหายาก” ที่ยังขาดการเข้าถึงการวินิจฉัยโรคตั้งแต่ยังเล็ก และกลุ่มยาบางชนิดไม่อยู่ในบัญชีกลาง ขณะที่ “ผู้พิการ” สุริยา สมสีลา มูลนิธิเพื่อเด็กพิการ เปิดเผยเช่นเดียวกันว่า ยังขาดการเข้าถึงอุปกรณ์ช่วยเหลือจำเป็นราคาแพง
ส่วนนโยบาย “รักษาได้ทุกที่” สุชาดา สุวรรณเทศ ศูนย์คุ้มครองสิทธิบัตรทอง จ.เชียงใหม่ มองว่าเป็นอีกเรื่องที่ต้องทบทวนกันใหม่ เนื่องจากสถานพยาบาลแต่ละแห่งอาจมีความพร้อมไม่เท่ากัน และการเชื่อมโยงฐานข้อมูลผู้ป่วยยังคงเป็นปัญหาสำคัญ ยกตัวอย่างเด็กที่เข้ามาเรียนในเมือง อยากขอรับยาในโรงพยาบาลระดับจังหวัด ก็ไม่สามารถทำได้ เพราะประวัติยังอยู่ในอำเภอ
เพื่อความเสมอภาคและเท่าเทียม สุภาพร ถิ่นวัฒนากูล รองเลขาธิการสำนักงานสภาองค์กรของผู้บริโภค บอกว่า “บัตรประชาชนใบเดียว” ต้องลดความซับซ้อน เชื่อมโยงระบบหลักประกันสุขภาพทั้ง 3 กอง (บัตรทอง, ประกันสังคม, ข้าราชการ) อย่างไร้รอยต่อ เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงบริการที่ได้มาตรฐาน
สำหรับ “งบประมาณ” แม้จะได้รับเพิ่ม แต่ก็ยังต้องปรับปรุงการจัดการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และจัดสรรให้เพียงพอต่อต้นทุนที่แท้จริง
นอกจากนี้ควรปรับเปลี่ยนการให้ความสำคัญกับ “การป้องกันและส่งเสริมสุขภาพ” มากกว่า “การรักษา” ซึ่ง นพ.อนุกูล ไทยถานันดร์ ผอ.รพ.ราชบุรี และ ภญ.กรรณิญาพร บูชา บ้านยาประทายเภสัช จ.นครราชสีมา มองว่าเป็นแนวทางลดภาระค่าใช้จ่ายระยะยาว โดยเฉพาะการแก้ปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่กำลังเป็นภาระทางงบประมาณใหญ่ของระบบ
ระบบสุขภาพที่ยั่งยืนต้องตั้งอยู่บนหลักของ “การมีส่วนร่วม” ซึ่งต้องอาศัย 3 เสาหลัก ทำงานร่วมกัน คือ ) การเมือง ต้องให้ความสนใจและสนับสนุนระบบอย่างจริงจัง ไม่ใช่เพียงแค่คิดนโยบายเฉพาะหน้า 2.) ประชาชน ต้องเข้ามามีส่วนร่วมและสนับสนุนระบบอย่างต่อเนื่อง และ 3.) บุคลากรสาธารณสุข ต้องทุ่มเทและมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบ
โดยอาจเริ่มที่การ “สร้างระบบปฐมภูมิให้เข้มแข็ง” ซึ่งจะช่วยลดภาระของโรงพยาบาลขนาดใหญ่ได้มาก “เชื่อมโยงระบบประกันสุขภาพไทย” อย่างไร้รอยต่อ เพิ่มการเข้าถึงของประชาชน พร้อมกับการ “สื่อสาร” ที่ชัดเจนและเข้าถึงง่าย จะช่วยให้ประชาชนเข้าใจสิทธิของตนเอง และเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบสุขภาพของประเทศได้อย่างแท้จริง

สำหรับเวที “Policy Forum ครั้งที่ 43 : Move On ‘บัตรทอง’ ไปต่อ ไม่ติดหล่ม” จัดขึ้นเมื่อวันจันทร์ที่ 30 มิถุนายน 2568 ณ ห้องประชุมวายุภักษ์ 5 ชั้น 5 โรงแรมเซ็นทารา ไลฟ์

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง :

ข่าว ล่าสุด

ราคา “ทองคำ”ดิ่ง 900 บาท “ทองแท่ง” หลุด 7 หมื่น ร้านทองขายออก 69,300 บาท

“เพชรบูรณ์” น้ำป่าไหลหลาก เฝ้าระวังเพิ่ม 2 อำเภอ “หล่มเก่า-หล่มสัก”

“สร.รฟท.”โต้ “อธิบดีกรมขนส่งทางราง” ชี้ใบอนุญาตพนักงานขับรถไฟ อยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน กม.